สมาชิก
แลกเปลี่ยน

เครื่องมือทางภูมิศาสตร์

เอกสารประกอบการเรียน

เอกสารประกอบการเรียน กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ วิชาสังคมศึกษา 1 ส 31101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง “ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ”

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1. อธิบายประโยชน์ของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ได้ 2. อธิบายองค์ประกอบของลูกโลกและการใช้ลูกโลกได้

3. อธิบายองค์ประกอบของเข็มทิศและการใช้เข็มทิศได้
4. อธิบายประโยชน์ของรูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมได้
5. อธิบายการใช้รูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมได้
6. ทำงานกลุ่มร่วมกันได้


เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ถูกออกแบบมาเพื่อตรวจสอบและบันทึกข้อมูลทางด้านภูมิศาสตร์ในปัจจุบันเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ได้มีการพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว เช่น มีการใช้ดาวเทียมในการสำรวจข้อมูล ทำให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง แม่นยำ ชัดเจน ประหยัดเวลาในการสำรวจและศึกษาข้อมูล นอกจากนี้ยังได้มีการใช้คอมพิวเตอร์มาช่วยในการจัดเก็บรวบรวมข้อมูล หรือที่เรารู้จักกันในปัจจุบันว่า ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ หรือ GIS ซึ่งเป็นระบบข้อมูลที่บุคคลทั่วไปควรศึกษาเรียนรู้ เพราะจะเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นอย่างยิ่งในอนาคต

    ประโยชน์ของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์

เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ใช้ประกอบการเก็บข้อมูล เพื่อการบรรยายเชิงปริมาณและคุณภาพ เช่น กำหนดตำแหน่งตามพิกัดบนผิวโลก วัดทิศทาง เครื่องมือบางชนิดใช้ประกอบการเรียนและการสอนในห้องเรียนหรือในห้องปฏิบัติการ และเครื่องมือบางชนิดใช้ประกอบการศึกษาและเก็บข้อมูลเฉพาะในสนามเท่านั้น เครื่องมือทางภูมิศาสตร์จึงมีทั้งแบบง่ายที่สามารถาจัดหาหรือทำขึ้นใช้เองได้ บางชนิดเป็นแบบซับซ้อนที่ได้รับการพัฒนามาเป็นระยะเวลานานจนกลายเป็นเทคโนโลยีที่จำเป็น บางครั้งการใช้เครื่องมือต้องใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ประกอบด้วย เช่น เครื่องมือระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์หรือที่รู้จักกันในปัจจุบันว่า GIS (Geograpghic Infromation System) ข้อมูลดาวเทียมหรือ SRS (Satellite Remote Sensing) หรือระบบพิกัดพื้นผิวโลก หรือ GPS (Golbal Positioning System) ซึ่งนักภูมิศาสตร์ยุคใหม่จำเป็นต้องรู้ ทั้งนี้ ถ้านักเรียนติดตามข่าวจากข้อมูล จากสื่อมวลชนประเภทต่างๆ จะเห็นได้ว่าเครื่องมือทางภูมิศาสตร์นับวันจะเข้ามามีบทบาทต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้คนมากขึ้นเรื่อยๆ เช่น หาตำแหน่งที่ตั้งของสถานที่ บอกตำแหน่งของยานพาหนะหรือให้ข้อมูลการจราจร เป็นต้นซึ่งเครื่องมือทางภูมิศาสตร์พื้นฐานที่นักเรียนควรศึกษา ที่สำคัญ ได้แก่ แผนที่ เข็มทิศ รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม และเครื่องมือเทคโนโลยีเพื่อการศึกษาภูมิศาสตร์ 1. ลูกโลก ลูกโลกเป็นเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ที่ทำให้ได้เห็นภาพรวมว่า โลกมีรูปร่างและลักษณะอย่างไร หรือแสดงจากการกระจายของพื้นที่ ทวีป ประเทศ และผืนน้ำ ลูกโลกส่วนมากจะหมุนได้จึงแสดงให้เห็นช่วงเวลากลางวันและกลางคืนได้ ลูกโลกที่มีการสร้างได้มาตรฐาน จะประกอบด้วยมาตราส่วนที่นำมาใช้ประเมินขนาด และระยะทางได้

องค์ประกอบของลูกโลก  องค์ประกอบหลักของลูกโลกจะประกอบไปด้วย

1.1 เส้นเมริเดียนหรือเส้นแวง เป็นเส้นที่ลากจากขั้วโลกเหนือไปยังขั้วโลกใต้ ซึ่งกำหนดให้มีค่าเป็น 0 องศา ที่เมืองกรีนิช ประเทศอังกฤษ 1.2 เส้นขนาน เป็นเส้นที่ลากรอบลูกโลกทุกเส้นจะขนานกับเส้นศูนย์สูตร

    การใช้ลูกโลก  ลูกโลกใช้ประกอบการอธิบายตำแหน่งหรือสถานที่ของจุดหรือพื้นที่ของส่วนต่างๆ ของโลกโดยประมาณ เช่น กรุงเทพมหานคอยู่ที่จุดพิกัดเท่าใด หรือประเทศไทยอยู่ส่วนไหนของโลก หรือประเทศนั้นๆ มีรูปร่างลักษณะอย่างไร


2. เข็มทิศ  

เข็มทิศเป็นเครื่องมือสำหรับใช้ในการหาทิศทางของจุดหรือวัตถุ โดยมีหน่วยวัดเป็นองศาเปรียบเทียบกับจุดเริ่มต้น เข็มทิศใช้ในการหาทิศทางโดยอาศัยแรงดึงดูดระหว่างสนามแม่เหล็กขั้วโลก (Magnetic Pole) กับเข็มแม่เหล็ก ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญที่สุดของเครื่องมือนี้ เข็มแม่เหล็กจะแกว่งไปได้โดยอิสระในแนวนอน เพื่อให้แนวเข็มชี้อยู่ในแนวหรือเหนือ – ใต้ ไปยังขั้วแม่เหล็กโลกตลอดเวลา หน้าปัดเข็มทิศซึ่งคล้ายกับหน้าปัดนาฬิกาจะมีการแบ่งโดยรอบเป็น 360 องศา สำหรับหาทิศทางจากแนวทิศเหนือแม่เหล็ก การออกแบบหน้าปัดแตกต่างกัน แต่ส่วนมากจะเป็นแบบแบนและเห็นเข็มทิศแกว่งได้ แต่บางแบบอาจเป็นทรงกลมเพื่อความสวยงามและสะดวกในการพกพา เช่น นิยมติดไว้ในรถ

1.ประโยชน์ของเข็มทิศ  เข็มทิศใช้ประโยชน์ในการเดินทาง ได้แก่ การเดินเรือทะเล เครื่องบิน การใช้เข็มทิศจะต้องมีแผนที่ประกอบ และต้องหาทิศเหนือก่อน เพื่อจะได้รู้ทิศอื่น แต่ก็มีเข็มทิศบางประเภทที่ออกแบบมาเพื่อใช้สำหรับวัดมุมเอียงของหินหรือความลาดชันของพื้นที่ได้ด้วย เช่น เข็มทิศบรุนตัน (Brunton) เป็นต้น

2.การใช้เข็มทิศ เนื่องจากการหาทิศทางจริงในแผนที่ต้องใช้เข็มทิศ เพื่อหาทิศเหนือก่อน จึงต้องวางแผนที่ให้ตรงทิศตามเข็มทิศ จากนั้นจึงใช้แผนที่ได้ตามวัตถุประสงค์

    3. รูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียม

รูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมเป็นรูปหรือข้อมูลตัวเลขที่ได้จากการเก็บข้อมูลภาคพื้นดินจากกล้องที่ติดอยู่กับยานพาหนะ เช่น เครื่องบินหรือดาวเทียม โดยมีการบันทึกข้อมูลอย่างละเอียดหรือหยาบในเวลาแตกต่างกัน จึงทำให้เห็นภาพรวมของการใช้พื้นที่และการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ตามที่ปรากฏบนพื้นผิวโลก เช่น การเกิดอุทกภัย ไฟป่า การเปลี่ยนแปลง การใช้ที่ดิน การก่อสร้างสถานที่ เป็นต้น

    1)  ประโยชน์ของรูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียม  ที่นิยมใช้กันมากจะเป็นรูปหรือภาพถ่ายที่ได้จากการสะท้อนคลื่นแสงของดาวเทียม การบันทึกข้อมูลอาจจะทำโดยใช้ฟิล์ม เช่น รูปถ่ายทางอากาศสีขาว – ดำ หรือรูปร่างทางอากาศสีธรรมชาติ การบันทึกข้อมูลจากดาวเทียมจะใช้สัญญาณเป็นตัวเลขแล้วจึงแปลงค่าตัวเลขเป็นภาพจากดาวเทียมในภายหลัง เนื่องจากข้อจำกัดด้านการสะท้อนเคลื่อนแสงดังกล่าว สัญญาณหรือรูปถ่ายจึงมักมีปัญหาเมฆปกคลุมพื้นที่ ดังนั้นจึงต้องเลือกเวลาการบินถ่ายรูปทางอากาศในช่วงที่ไม่มีเมฆปกคลุม หรือเลือกข้อมูลดาวเทียมที่มีเมฆปกคลุมน้อย ซึ่งมักจะเป็นช่วงฤดูแล้ง ปัจจุบันมีการพัฒนาการบันทึกข้อมูลมากขึ้นจนสามารถบันทึกข้อมูลทะลุเมฆได้แล้ว แต่ยังมีปัญหาทางด้านเทคนิคการแปลความหมายของข้อมูล
เนื่องจากการถ่ายรูปถ่ายทางอากาศหรือการับสัญญาณจากดาวเทียมอาศัยคลื่นแสงเป็นหลักดังนั้น รูปถ่ายทางอากาศหรือภาพจากดาวเทียมจึงไม่ทะลุลงไปใต้ดินมากนัก แต่รูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมจะให้ข้อมูลพื้นผิวของเปลือกโลกได้เป็นอย่างดี จึงเหมาะสำหรับการศึกษาและพัฒนาทรัพยากรดิน เช่น ป่าไม้ การใช้ประโยชน์ที่ดิน หิน และแร่ แหล่งน้ำ อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลพื้นผิวที่สำคัญ เช่น โครงสร้างทางธรณีวิทยาได้นำไปสู่การตีความหมายทรัพยากรใต้ผิวดินได้เป็นอย่างดี เช่น น้ำใต้ดิน ถ่านหิน แร่บางชนิด และแหล่งน้ำมัน เป็นต้น
    2)  การใช้รูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียม  ผู้ที่ใช้จะต้องได้รับการฝึกหัดเพื่อแปลความหมายของข้อมูล  การแปลความหมายอาจใช้การแปลด้วยสายตาตามความสามารถของแต่ละบุคคล  หรือใช้เครื่องคอมพิวเตอร์และโปรแกรมเข้ามาช่วย

แบบฝึดหัด กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ วิชาสังคมศึกษา 1 ส 31101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง “ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ”

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1. อธิบายประโยชน์ของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ได้ 2. อธิบายองค์ประกอบของลูกโลกและการใช้ลูกโลกได้

3. อธิบายองค์ประกอบของเข็มทิศและการใช้เข็มทิศได้
4. อธิบายประโยชน์ของรูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมได้
5. อธิบายการใช้รูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมได้
6. ทำงานกลุ่มร่วมกันได้


คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ 1. การใช้ดาวเทียมในการสำรวจข้อมูล มีผลดีอย่างไร ……………………………………………………………………………………………….. 2 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์มีประโยชน์อย่างไร ……………………………………………………………………………………………….. 3. GIS คืออะไร …………………………………………………………………………….. 4. GPS คืออะไร ……………………………………………………………………………. 5. ลูกโลกที่สร้างได้มาตรฐาน มีลักษณะอย่างไร ……………………………………………………………………………………………….. 6. องค์ประกอบหลักของลูกโลก ประกอบด้วยอะไรบ้าง ……………………………………………………………………………………………….. 7. ลูกโลก มีประโยชน์อย่างไร ……………………………………………………………………………………………….. 8.เครื่องมือในการหาทิศทางของจุด หรือวัตถุคืออะไร
……………………………………………………………………………………………….. 9. เข็มทิศ มีประโยชน์อย่างไร …………………………………………………………… 10. นักเรียนจะใช้เข็มทิศหาทิศทางในแผนที่ อย่างไร ……………………………………………………………………………………………….. 11. เพราะเหตุใดการการบินถ่ายรูปทางอากาศ หรือข้อมูลดาวเทียม จึงมักทำในช่วงฤดูแล้ง ……………………………………………………………………………………………….. 12. เพราะเหตุใดภาพถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียมจึงเหมาะสำหรับศึกษาและพัฒนาดิน ………………………………………………………………………………………………..

เฉลยแบบฝึดหัด กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ วิชาสังคมศึกษา 1 ส 31101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง “ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ”

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1. อธิบายประโยชน์ของเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ได้ 2. อธิบายองค์ประกอบของลูกโลกและการใช้ลูกโลกได้

3. อธิบายองค์ประกอบของเข็มทิศและการใช้เข็มทิศได้
4. อธิบายประโยชน์ของรูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมได้
5. อธิบายการใช้รูปถ่ายทางอากาศและภาพจากดาวเทียมได้
6. ทำงานกลุ่มร่วมกันได้


คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ 1. การใช้ดาวเทียมในการสำรวจข้อมูล มีผลดีอย่างไร

การใช้ดาวเทียมในการสำรวจข้อมูล  มีผลดี คือ  ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง  แม่นยำ  ชัดเจน  ประหยัดเวลาในการสำรวจข้อมูล

2 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์มีประโยชน์อย่างไร

เครื่องมือทางภูมิศาสตร์มีประโยชน์ คือ  ใช้ประกอบการเก็บข้อมูล เพื่อการบรรยายเชิงปริมาณและคุณภาพ

  1. GIS คืออะไร
    GIS คือ เครื่องมือระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
  2. GPS คืออะไร
    GPS คือ ระบบพิกัดพื้นผิวโลก
  3. ลูกโลกที่สร้างได้มาตรฐาน มีลักษณะอย่างไร ลูกโลกที่สร้างได้มาตรฐาน มีมาตราส่วนที่นำมาใช้ประเมินขนาด และระยะทางได้

  4. องค์ประกอบหลักของลูกโลก ประกอบด้วยอะไรบ้าง องค์ประกอบหลักของลูกโลก ประกอบด้วย เส้นเมอริเดียน หรือเส้นแวง และเส้นขนาน

  5. ลูกโลก มีประโยชน์อย่างไร ประโยชน์ของลูกโลก คือ ใช้ประกอบการอธิบายตำแหน่ง หรือสถานที่ของจุด
  6. เครื่องมือในการหาทิศทางของจุด หรือวัตถุคืออะไร
    เครื่องมือในการหาทิศทางของจุด หรือวัตถุคือ เข็มทิศ
  7. เข็มทิศ มีประโยชน์อย่างไร
    เข็มทิศ มีประโยชน์ ในการเดินทาง และใช้ประกอบแผนที่
  8. นักเรียนจะใช้เข็มทิศหาทิศทางในแผนที่ อย่างไร จะใช้เข็มทิศหาทิศทางในแผนที่ ต้องวางแผนที่ให้ทิศตรงตามเข็มทิศ
  9. เพราะเหตุใดการการบินถ่ายรูปทางอากาศ หรือข้อมูลดาวเทียม จึงมักทำในช่วงฤดูแล้ง การการบินถ่ายรูปทางอากาศ หรือข้อมูลดาวเทียม จึงมักทำในช่วงฤดูแล้ง เพราะมีเมฆปกคลุมน้อย ทำให้ได้ภาพชัดเจน
  10. เพราะเหตุใดภาพถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียมจึงเหมาะสำหรับศึกษาและพัฒนาดิน ถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียมจึงเหมาะสำหรับศึกษาและพัฒนาดิน เพราะ จะให้ข้อมูลพื้นผิวของเปลือกโลกได้ดี

ตอบได้มั๊ยคะนักเรียน ใช้เข็มทิศดูทางนำเรือไปให้ถึงเส้นชัยนะคะ ตอบถูกข้อละ 1 คะแนน ถ้าตอบถูกทุกข้อถึงเส้นชัยแน่ ๆ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า
· คำสำคัญ: เอกสารประกอบการเรียน 
· หมายเลขบันทึก: 194757 · เขียน:  
· ความเห็น:
18
 · อ่าน: แสดง
· สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
แจ้งลบ
แจ้งลบ
ด,ญ,กนกวรรณ ปัญญาพิมพ์
IP: xxx.149.25.197
เขียนเมื่อ Fri Dec 26 2008 20:45:16 GMT+0700 (ICT)

สนุกมากคะ

ดเ
IP: xxx.123.9.15
เขียนเมื่อ Sun May 24 2009 13:20:55 GMT+0700 (ICT)

ไม่สนุก

เด็กชายวรายุส อารยางกูร
IP: xxx.121.214.98
เขียนเมื่อ Wed May 27 2009 20:48:48 GMT+0700 (ICT)

ขอขอบคุณมากครับที่ทำให้ผมรู้เรื่องด้านภูมิศาสตร์มากขึ้น

.......จาก...
IP: xxx.114.123.50
เขียนเมื่อ Sat Jun 13 2009 20:56:09 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณนะคะที่ให้ความรู้

บอล
IP: xxx.53.142.85
เขียนเมื่อ Wed Feb 03 2010 18:54:38 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณครับที่ให้ผมรู้เรื่องต่างๆ

ฟาง
IP: xxx.158.176.235
เขียนเมื่อ Thu May 13 2010 14:53:36 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณค่ะได้ความรู้มากกกกกกกกกกกกกกเลย

ด.ญ.กรแก้ว อุปกรณ์
IP: xxx.173.153.249
เขียนเมื่อ Thu May 20 2010 23:04:00 GMT+0700 (ICT)

ว้าาาาา าา

เรียนเรื่องนี้อยู่พอดีเลยอ่ะ ของคุณมากค่ะ ^^

IP: xxx.27.201.239
เขียนเมื่อ Wed May 26 2010 21:54:45 GMT+0700 (ICT)

... งุงิ

ธัญญศิริ นนทะวงษ์ **********
IP: xxx.142.17.204
เขียนเมื่อ Thu May 27 2010 16:35:51 GMT+0700 (ICT)

ดีค่ะ**********

thanyasiri nonthawong**********
IP: xxx.142.17.204
เขียนเมื่อ Thu May 27 2010 16:51:09 GMT+0700 (ICT)

ได้ความร้เยอะเลยค่ะ

your girl
IP: xxx.67.221.60
เขียนเมื่อ Thu Jul 01 2010 22:08:27 GMT+0700 (ICT)

เห็นแล้วไม่อ่านเลย!!!!

ตัวหนังสือติดกันพรืด!!!!!

ถึงจะมีความรู้

และก็เป็นงานที่ต้องส่งพรุ่งนี้ก็เหอะ

เห็นตัวหน้งสือแล้วเมา

เปิดเว็บอื่นดีกว่า

เว้นบรรทัดมั่งนะอาจารย์!!!

ด.ญ.กาญจนา สอนจันทร์
IP: xxx.8.36.51
เขียนเมื่อ Sun Oct 31 2010 01:57:59 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณนะค่ะ มีความรู้มากเลยค่ะ

ดิฉันก็ทำเรื่องนี่อยู่เหมือนกัน

เกี่ยวกับลูกโลก ขอบคุณน่ะค่ะ

น้องนา
IP: xxx.174.92.28
เขียนเมื่อ Mon Jun 13 2011 19:33:35 GMT+0700 (ICT)

อ่านแล้วไม่เข้าใจเลย

คิดจาหาข้อมูลสักหน่อย

pop
IP: xxx.25.121.181
เขียนเมื่อ Sun Nov 13 2011 12:46:14 GMT+0700 (ICT)

อ่านไม่รู้เรื่องเลยตัวหนังสือติดกันเกินไป

tong
IP: xxx.206.78.185
เขียนเมื่อ Thu May 24 2012 19:04:15 GMT+0700 (ICT)

งง อ่ะ ติดกันเป็น พืดดด แต่ก็ อยากให้เว้นวรรคน่ะจ๊ได้อ่านชัดขึ้นน่ะอ. ^~

สนุก แบบงง ค๊าาาาาาาาาาาา tong

รุริ
IP: xxx.25.175.239
เขียนเมื่อ Sat Jun 01 2013 11:57:01 GMT+0700 (ICT)


อ่านแล้วก้ดีแต่ตัวหนังสือติดกันอ่านแล้วก้รุเรื่องเปนบางครั้ง

ตูนเด็กเม่งฮั้ว
IP: xxx.174.178.135
เขียนเมื่อ Thu Jan 23 2014 19:06:22 GMT+0700 (ICT)

น่าสนใจมากเลยครับ

อุ้มร
IP: xxx.78.151.161
เขียนเมื่อ Thu Feb 27 2014 13:30:43 GMT+0700 (ICT)

นุกมากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
ใส่รูปหรือไฟล์