ภูมิปัญญาท้องถิ่น:หัตถกรรมเครื่องจักสานขุมชนบางจ้าฉ่า(ตอนที่ 1)

 กระบวนการถ่ายทอดความรู้ 

หมู่บ้าน

พอดีได้มีโอกาสศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่น(ภาคกลาง)   ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาในรายวิชาการจัดการความรู้และการเสริมสร้างภูมิปัญญาดั้งเดิม     ซึ่งดิฉันเป็นนิสิตปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการศึกษา  แขนงพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยนเรศวร 

สิ่งแรกที่ตัวเองคิดถึงอยากจะศึกษาก็คือ  ภูมิปัญญาหัตถกรรมเครื่องจักสาน (ปู่กับย่าเคยสอนทำตอนเด็กๆ)  โดยไปค้นหาที่ Google  จึงได้มีโอกาสรู้จักชุมชนบางเจ้าฉ่า บ้านยางทอง  ตำบลบางเจ้าฉ่า  อำเภอโพธิ์ทอง  จังหวัดอ่างทอง  ถือว่าเป็นความโชคดีที่ได้มีโอกาสไปศึกษาชุมชนแห่งนี้    

 

ภูมิปัญญาท้องถิ่น : กรณีศึกษากระบวนการถ่ายทอดความรู้หัตถกรรมเครื่องจักสานชุมชนบางเจ้าฉ่า อำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง 

ความเป็นมาของปัญหา       

       หัตถกรรมเครื่องจักสานเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนบางเจ้าฉ่าที่สำคัญยิ่งต่อการดำรงชีวิตตั้งแต่อดีตตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงปัจจุบัน   หัตถกรรมเครื่องจักสานเป็นตัวอย่างหนึ่งที่แสดงให้เห็นภูมิปัญญาอันเฉลียวฉลาดของคนในท้องถิ่น  ที่ใช้ภูมิปัญญาสามารถนำสิ่งที่มีอยู่ในชุมชนมาประยุกต์ทำเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน  ซึ่งมีประโยชน์ในการดำรงชีวิต  

                 จะเห็นได้ว่าหัตถกรรมเครื่องจักสานมีมานานแล้วและได้มีการพัฒนามาตลอดเวลาโดยอาศัยการถ่ายทอดความรู้จากคนรุ่นหนึ่งไปสู่คนอีกรุ่นหนึ่ง  การดำรงชีวิตประจำวันของชาวบ้านส่วนใหญ่ไม่ได้เอาการรู้หนังสือมาเกี่ยวข้อง  การเรียนรู้ต่างๆ  อาศัยวิธีการฝึกหัดและบอกเล่าซึ่งไม่เป็นระบบในการบันทึก (ชูเกียรติ์  ลีสุวรรณ, 2535)  สะท้อนให้เห็นการเรียนรู้ ความรู้ที่สะสมที่สืบทอดกันมาจากอดีตมาถึงปัจจุบันหรือที่เรียกกันว่าภูมิปัญญาท้องถิ่น ดังนั้นกระบวนถ่ายทอดความรู้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งที่ทำภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้นคงอยู่ต่อเนื่องและยั่งยืน

               จากเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้น  ผู้วิจัยจึงสนใจทำการศึกษากระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญาหัตถกรรมเครื่องจักสานชุมชนบางเจ้าฉ่า  ซึ่งมีความสำคัญยิ่งที่จะให้ภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมเครื่องจักสานชุมชนบางเจ้าฉ่านั้นๆคงอยู่ตลอดไป  ซึ่งผลจากการศึกษากระบวนถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นหัตถกรรมเครื่องจักสานชุมชนบางเจ้าฉ่านั้น  จะนำไปเป็นข้อมูลที่จะนำไปไปพัฒนากระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญาในชุมชนบางเจ้าฉ่ามีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น และดำรงอยู่คู่สังคมสืบต่อไป

ขอบเขตการวิจัย

      พื้นที่ที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้  ผู้วิจัยได้กำหนดพื้นที่ที่ใช้ในการวิจัย  คือ  กลุ่มหัตถกรรมเครื่องจักสาน  ชุมชนบางเจ้าฉ่า อำเภอโพธิ์ทอง  จังหวัดอ่างทอง

         

    จุดมุ่งหมาย  เพื่อการศึกษากระบวนการถ่ายทอดความรู้หัตถกรรมเครื่องจักสานชุมชนบางเจ้าฉ่า  ตำบลบางเจ้าฉ่า  อำเภอโพธิ์ทอง  จังหวัดอ่างทอง  ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้เป็นผู้ที่ประกอบอาชีพหัตถกรรมจักสานจำนวน 7 คน เป็นนำชุมชน 2 คน ผู้เชี่ยวชาญการจักสาน  5 คน โดยกำหนดกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (purposive  sampling)     เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง (structured  interview) วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา (content  analysis)  การตีความข้อมูล (interpretation) แล้วหาข้อสรุป และนำเสนอด้วยการบรรยายตามประเด็นที่ศึกษา

 ขั้นตอนการจักสาน

   

    

วิธีการจักตอก

1.  การจักตอกปื้น แบ่งไม้ไผ่ออกเป็นชิ้นๆตามขนาดที่ต้องการ ใช้มีดจักตอกเอาส่วนในออก (ขี้ตอก)จักในส่วนที่เหลือออกเป็นเส้นบางๆ แล้วหลาวให้เรียบร้อยตากแดดให้แห้ง

2.  การจักตอกตะแคง ใช้วิธีเดียวกันกับการจักตอกปื้นเบื้องต้น แต่การจักให้เป็นเส้นตอกจะทำการจักทางผิวเป็นเส้นเล็กกว่าตอกปื้น ทำการหลาวให้เรียบร้อย แล้วนำออกตากแดด

3.  การจักไพล ใช้วิธีเดียวกับการจักตอกตะแคง แต่การหลาวจะหลาวให้เป็นเส้นกลมแบบเท่ากัน ทำการหลาวให้เรียบร้อย แล้วนำออกตากแดด

 

การสาน

การสาน เป็นขั้นตอนที่ยาก และต้องใช้ความละเอียดมากที่สุด เริ่มจากการก่อฐานด้านล่างด้วยเส้นตอกสองชนิด คือ ตอกยืน (ตอก-ตั้ง) ซึ่งจะมีลักษณะคอดตรงกลางต่างจากตอกทั่ว ๆ ไป และตอกนอน (ตอกสาน) ที่มีขนาดกว้างเท่ากันเท่ากันทั้งเส้นตากปกติ เหตุที่ตอกยืนมีลักษณะพิเศษ เนื่องมาจากเมื่อสานเสร็จจะได้ตะกร้าที่มีฐานเล็ก และค่อย ๆ บานขึ้นบริเวณปาก

 

การรมควัน

เป็นขั้นตอนสุดท้ายของการสานเพื่อเพิ่มความแข็งแรง สวยงาม แก่เครื่องจักสานด้วยหวาย  ในส่วนที่ต้องการเสริมเป็นพิเศษได้แก่  ปาก ขา หู การผูกและพันด้วยหวาย  จะเสริมให้เครื่องจักสานเกิดความสวยงาม

การถักและพัน

เมื่อสานตัวเรียบร้อยก็ถึงการรมควันโดยจะทำในวันที่ไม่มีลม  ใช้ฟางพรมน้ำหมาด ๆ เป็นเชื้อเพลิงเพื่อให้เกิดควันมาก รมจนเครื่องจักสานมีสีเหลืองเท่ากันทั้งใบ แล้วนำมาเข้าส่วนประกอบหวาย  มีการผูกปาก  พันขา  ใส่ฐานและหูหิ้ว

 

การผูกพันด้วยหวาย 9เส้น

                                ลายเครื่องจักสาน

   

  ผลการศึกษาพบว่า  กระบวนการถ่ายทอดความรู้หัตถกรรมเครื่องจักสานชุมชนบางเจ้าฉ่า  ตำบลบางเจ้าฉ่า  อำเภอโพธิ์ทอง  จังหวัดอ่างทอง  ประกอบด้วย

           1. เนื้อหาที่ถ่ายทอด  พบว่าไม่มีการบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร แต่ผู้เรียนได้เรียนรู้เนื้อหาตามลำดับขั้นตอนการปฏิบัติที่ผู้ถ่ายทอดความรู้หัตถกรรมเครื่องจักสานได้บอกก่อนที่จะสอนให้ลงมือปฏิบัติ  และมีการบูรณการเนื้อหาหลายในการถ่ายทอดเข้าด้วยกันเรื่องเข้าด้วยกัน

          2.  วิธีการถ่ายทอดเน้นการถ่ายทอดเป็นรายบุคคลหรือตัวต่อตัว และเป็น

การสอน  สาธิตให้ดูเป็นตัวอย่างควบคู่กับการบอกเล่า  และมีการซักถามได้เมื่อไม้ข้าใจ

          3.  สื่อที่ใช้ในการถ่ายทอด แบ่งออกเป็น 2 ประเภท 

               3.1  สื่อที่เป็นตัวบุคคลคือตัวผู้ถ่ายทอดหัตถกรรมเครื่องจักสานที่

เป็นเครือญาติ  เพื่อนบ้าน หรือสถานประกอบการ

               3.2     สื่อที่เป็นของจริง คือ สื่อ วัสดุ  อุปกรณ์  เครื่องมือ  ซึ่งเป็น

               3.3     สิ่งที่ผู้ถ่ายทอดหัตถกรรมเครื่องจักสานใช้ปฏิบัติงานเป็นปกติ

ประจำวัน  รวมถึงชิ้นงานเสร็จ

            แลกเปลี่ยนเรียนรู้

 

ข้อเสนอแนะในการนำผลการวิจัยไปใช้

         1. ผลการวิจัยพบว่า  กระบวนการถ่ายทอดความรู้หัตถกรรมเครื่องจักสาน ด้านเนื้อหาการถ่ายทอดยังไม่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร  ใช้การถ่ายทอดโดยการบอกเล่า และเน้นการปฏิบัติตาม ซึ่งจะพบว่าถ้าผู้ถ่ายทอดเสียชีวิต และไม่มีการสืบต่อของความรู้นั้น  ความรู้ที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นก็เกิดการสูญหายไป  ดังนั้นควรมีการเก็บภูมิปัญญาท้องถิ่นไว้ในรูปความรู้ที่ชัดแจ้ง (Explicit knowledge) โดยให้ชาวบ้านเกิดความตระหนักในการเก็บบันทึก   หรือให้ส่วนภาคราชการ  หรือองค์กรทางการศึกษาช่วยในการจัดเก็บบันทึก  ซึ่งจะทำให้เกิดการดำรงไว้ซึ่งภูมิปัญญาท้องถิ่นมีอยู่อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

          2.  ผลการวิจัยพบว่าวิธีการถ่ายทอดหัตถกรรมเครื่องจักสานจะเน้นการถ่ายทอดเป็นรายบุคคล และเป็นการสอนปฏิบัติ  เนื้อหาไม่ชัดเจนใช้ประสบการณ์ของผู้สอน  ดังนั้นผู้ฝึกการทำหัตถกรรมเครื่องจักสานจึงต้องหาผู้ถ่ายทอดและเวลาในการปฏิบัติ  ซึ่งบางครั้งอาจจะเป็นการลำบากสำหรับบุคคลอื่นหรือหน่วยงานราชการที่จะเข้าไปศึกษาโดยใช้เวลาช่วงสั้นๆ  เพราะชิ้นงานที่สำเร็จของหัตถกรรมเครื่องจักสานในลักษณะที่มีความละเอียดมากจะใช้เวลามากเป็นเดือน  จึงสังเกตได้ว่าผู้ทำหัตถกรรมจักสานจะเป็นผู้ที่อยู่ในท้องถิ่นนั้นชุมชนนั่นๆเอง  จึงเกิดการเผยแพร่ในวงกว้างค่อนข้างยาก  แม้ว่าสถานศึกษาบางแห่งมีการสอนก็จะพบว่าต้องนำผู้เชี่ยวชาญหัตถกรรมเครื่องจักสานไปสอน  แสดงให้เห็นว่าถ้าจะจัดหลักสูตรหัตถกรรมเครื่องจักสานในหลักสูตรการศึกษาไม่ว่าจะเป็นประถมศึกษา มัธยมศึกษา  หรือการศึกษานอกโรงเรียนสานอาชีพ ควรใช้รูปแบบการศึกษาตามอัธยาศัยจึงจะเกิดประสิทธิภาพในการเรียนการสอน  ให้ผู้เรียนเข้าไปศึกษาในชุมชนนั้นๆ  โดยมีการสอนแบบตัวต่อตัวโดยผู้มีความเชี่ยวชาญในชุมชนนั้น  และยังเป็นการสร้างค่านิยม และกระตุ้นให้เกิดการรักวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วย

          3.  ผลการวิจัยพบว่าสื่อที่ใช้ในการถ่ายทอดเป็นบุคคลที่ที่มีความเชี่ยวชาญถ่ายทอดและใช้วัสดุอุปกรณ์เกี่ยวกับการทำหัตถกรรมเครื่องจักสานสอนและสาธิตให้ปฏิบัติ  ซึ่งจะสามารถใช้เสื่อได้ผู้ถ่ายทอดต้องว่างและพร้อมที่จะสอน  ดังนั้นจึงควรใช้สื่อที่เป็นเทคโนโลยีช่วยเช่น การทำวีดีโอ  การทำคู่มือ  การจัดบอร์ด เนื้อเกี่ยวกับกระบวนการทำหัตถกรรมเครื่องจักสานตั้งขั้นตอนการหาวัตถุดิบและการนำมาใช้  การสานลายต่างๆ การทำรูปทรงต่างๆ ให้มีความชัดเจนสามารถปฏิบัติตามได้  ซึ่งจะลดปริมาณเวลาไปนั่งเรียน  และลดเวลาของผู้ถ่ายทอด

   ขอข้อเสนอแนะจากท่านผู้อ่านด้วยค่ะ  จะเป็นประโยชน์ในเรียนรู้ร่วมกัน

    พบกันตอนที่ 2  ตอนต่อไปค่ะ

 

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 166648
 เขียน:  
 ความเห็น: 56  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

ครูอ้อย แซ่เฮ
เขียนเมื่อ Fri Feb 22 2008 04:55:15 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะ

  • ครูอ้อยมาอ่านเรื่องราวดีดีของคนไทย
  • ขอบคุณที่น้องนำมาเผยแพร่
  • อิจฉาจัง ได้ไปศึกษาดูงาน
  • จะรออ่านอีกนะคะ
จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Sun Feb 24 2008 14:37:50 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณครูอ้อยมากค่ะที่แวะมาอ่าน  หวังว่าคงมีโอกาสได้พบกันนะค่ะ

มาหาอ้วน
เขียนเมื่อ Fri Feb 29 2008 17:50:15 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับ จานแดง

  งานภูมิปัญญานี้ดีมากๆสำหรับคนในท้องถิ่น ..แต่ตอนนี้ที่อยากให้เป็น อยากให้มีการถ่ายทอดลงในหลักสูตร ของการศึกษาขั้นพื้นฐานหรือระดับอุดมศึกษามา จะเป็นผลดีที่ภูมิปัญญานี้จะไม่หนีจากภูมิปัญญาไทย

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Sat Mar 01 2008 13:13:06 GMT+0700 (ICT)

เห็นด้วยอย่างมากเลยค่ะ  ภูมิปัญญาท้องถิ่นส่วนใหญ่เป็นการเรียนรู้โดยการปฏิบัติ  ดังนั้นการถ่ายทอดความรู้คงต้องใช้เวลาพอสมควร  เห็นด้วยกับการใส่ในหลักสูตรการศึกษาพื้นฐานค่ะ  แต่จะใส่ในหลักสูตรชั้นไหนต้องขอคำแนะนำจากผู้มีประสบการณ์...คุณครูและอาจารย์ทั้งหลายค่ะ.......ขอบคุณค่ะ 

ชาวHACC
เขียนเมื่อ Wed Mar 19 2008 16:05:00 GMT+0700 (ICT)

แวะมาเยี่ยมชมค่ะ ขอบคุณสำหรับภูมิปัญญาดีดี และภาพสวยสวยที่นำมาเผยแพร่ค่ะ

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Thu Mar 20 2008 06:58:07 GMT+0700 (ICT)

P 

ขอบคุณที่แวะเข้ามาอ่าน เราได้เรียนรู้ภูมิปัญญาดีๆจากเพื่อนๆมากมาย ขอบคุณหลักสูตรที่เราได้มีโอกาสมาเรียนรู้ร่วมกัน 

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Sun Jan 18 2009 21:45:41 GMT+0700 (ICT)

ขอขอบคุณที่เข้ามาแวะอ่านค่ะ เขียนทักทายกันได้นะคะ

ขอบคุณค่ะ

ปอน
IP: xxx.9.6.169
เขียนเมื่อ Sun May 24 2009 18:18:20 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณครับ ไม่งั้นผมคงไม่งานส่งอาจานขอให้ทำอย่างงี้ไปอีกเรื่อยๆน้าคับ แล้วจะมาอ่านอีกครับ

Phanida Wongchan
IP: xxx.47.19.219
เขียนเมื่อ Tue Jul 07 2009 22:46:29 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณมาค่ะถ้าไม่มีเว็บนี้หนูคงไม่ได้ส่งแผ่นพับครูหรอกค่ะ ขอบคุณมาค่ะ

ถ้าว่างจะมาค้นหาใหม่ค่ะ

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Sat Jul 11 2009 15:41:01 GMT+0700 (ICT)

ขอแนะนำว่าถ้ามีเวลาลงไปดูในพื้นที่จริงๆจะดีมากค่ะ เพราะ10ปากว่า ยังไม่เท่ากับตาเห็น

จานแดง

นัส
IP: xxx.27.213.132
เขียนเมื่อ Wed Aug 12 2009 14:55:59 GMT+0700 (ICT)

ได้ความรู้ดี

IP: xxx.26.65.239
เขียนเมื่อ Fri Aug 14 2009 06:47:51 GMT+0700 (ICT)

ดีมากๆๆๆๆ

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Tue Aug 18 2009 21:37:35 GMT+0700 (ICT)

ต้องขอขอบคุณที่เข้ามาทักทายค่ะ

จานแดง

แนน
IP: xxx.122.240.241
เขียนเมื่อ Tue Aug 25 2009 16:33:10 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณนะคะสำหรับความรู้ดีๆที่นำมาบอกต่อๆกัน

ถ้าไม่ได้คุณจานแดงช่วยคงส่งงานอาจารย์ไม่ทันแน่ๆเลยนะคะ

ขอบคุณอีกครั้งค๊ะ^^!~

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Mon Aug 31 2009 20:11:58 GMT+0700 (ICT)

ยินดีไม่มีปัญหาค่ะ ช่วยกันเผยแพร่ความรู้ของดีมีในไทยดีกว่าค่ะ

จานแดง

มิลค์ค่ะ
IP: xxx.24.154.57
เขียนเมื่อ Sun Sep 06 2009 16:19:55 GMT+0700 (ICT)

ขอขอบพระคุณเป็นอย่างสูงข้าพเจ้าน้องมิลค์ วัย 9 ปี กำลำศึกษาเพื่อทำรายงานเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างเคร่งครัด ทั้งนี้ขอให้พระเจ้าได้คุ้มครองท่านด้วยเถิด

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Sun Sep 06 2009 23:08:54 GMT+0700 (ICT)

ไม่เป็นไรค่ะลูก (อายุน้อยกว่าลูกคนเล็กของป้าอีกค่ะ)

จานแดง

น้องแนน ณ.ส.ญ.ค่า
IP: xxx.149.25.241
เขียนเมื่อ Mon Sep 07 2009 19:50:38 GMT+0700 (ICT)

ต้องการข้อมูลมาทำรายงานอยู่พอดีเลยค่ะ

ขอบคุณค่ะสำหรับข้อมูล

++++++++++++++++

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Sun Sep 13 2009 22:37:51 GMT+0700 (ICT)

ยินดีค่ะ

จานแดง

suttida kamkong
IP: xxx.9.148.139
เขียนเมื่อ Tue Oct 06 2009 00:15:35 GMT+0700 (ICT)

หัตถกรรมไทย น่ายกย่องและนับถือ ควรแก่การดูแลรักษาไว้ตลอดไป

อริสซานด้า
IP: xxx.9.56.140
เขียนเมื่อ Mon Nov 02 2009 10:48:11 GMT+0700 (ICT)

อยากได้ภูมิปัญญาของคนกรุงเทพบ้างค่ะ *_*

ทอย
IP: xxx.86.208.220
เขียนเมื่อ Mon Nov 02 2009 16:09:01 GMT+0700 (ICT)

คุณค่าของงานคืออะไรครับ

พลอย
IP: xxx.86.208.220
เขียนเมื่อ Mon Nov 02 2009 16:15:20 GMT+0700 (ICT)

งานนี้มีความสำคัญอย่างไรคะ

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Fri Nov 06 2009 22:35:03 GMT+0700 (ICT)

คุณค่าและความสำคัญหาดูได้จากเนื้อหาค่ะ

ขอบคุณค่ะ

จานแดง

ท็อป
IP: xxx.121.129.15
เขียนเมื่อ Wed Nov 11 2009 19:59:00 GMT+0700 (ICT)

อ่านแล้วได้ประโยชน์มากเลยครับ ขอบคุณมากครับ

น้องตา
IP: xxx.121.228.156
เขียนเมื่อ Sat Jan 23 2010 14:13:14 GMT+0700 (ICT)

สวยมากเลย

กระต่าย
IP: xxx.46.58.11
เขียนเมื่อ Thu Feb 04 2010 23:15:35 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณค่ะที่ได้อ่านข้อมูลดีๆได้ประโยชน์และนำกลับมาประยุกต์ในการทำรายงานอีกด้วย

ศุภเวช ปล้องจันทา
เขียนเมื่อ Tue Feb 09 2010 22:14:32 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณครับ

พอจะรู้จักปราชณ์ชาวบ้านในพิษณุโลกบ้างหรือเปล่าครับ อยากได้ไว้เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของรายงาน

นนน
IP: xxx.172.73.40
เขียนเมื่อ Fri Feb 12 2010 22:45:29 GMT+0700 (ICT)

อยากให้มีทุกๆภาค

ไม่ระบุชื่อ
IP: xxx.27.214.97
เขียนเมื่อ Wed Feb 17 2010 18:39:26 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณนะค่ะอต่ขอให้สั้นกว่านี้เพราะจะทำรายงานเลยเปิดมาหาดู

ขอบคุณมากๆๆๆๆนะค่ะ

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Fri Feb 19 2010 21:28:27 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณที่เข้ามาเยี่ยมชมค่ะ

คงได้ความรู้ไม่มากก็น้อย

ความหมายอยู่ที่การทำความเข้าใจ

โดยเฉพาะถ้าได้เห็นของจริงค่ะ

จานแดง

IP: xxx.173.39.135
เขียนเมื่อ Tue Feb 23 2010 11:21:44 GMT+0700 (ICT)

+++++++ทำเก่ง

blem
IP: xxx.87.78.218
เขียนเมื่อ Fri Apr 09 2010 18:06:15 GMT+0700 (ICT)

สวยดีครับ...ถ้าผมมีวัสดุอย่างอื่น เช่น หนังแท้ที่ตัดเป็นเส้นแล้ว สามารถสานได้หรือป่าวครับ พอดีทำโรงงานฟอกหนังมีวัสดุหนังเป็นเส้นอยู่ครับ...สนใจครับ

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Thu Apr 15 2010 21:41:13 GMT+0700 (ICT)

ได้หรือเปล่าไม่ทราบค่ะ แต่น่าลองทำดูคงเป็นประเภทกระเป๋าก็น่าได้

ลองดูค่ะ ไม่ทำไม่รู้

จานแดง

ช่อผกา เรือนคำ
IP: xxx.31.91.126
เขียนเมื่อ Tue Jun 22 2010 16:53:22 GMT+0700 (ICT)

ของเค้าดีจริง

ส้ม
IP: xxx.49.205.240
เขียนเมื่อ Thu Aug 26 2010 19:15:03 GMT+0700 (ICT)

ชอบงานนี้มากค่ะอยากจะสะสมไว้เยอะๆๆเลยไม่ทราบว่า จะหาซื้อได้จากที่ไหนคะ

เนส
IP: xxx.27.132.160
เขียนเมื่อ Sun Aug 29 2010 16:25:18 GMT+0700 (ICT)

อยากทามเปนบ้างจัง

อิอิ....................ไม่บอก
IP: xxx.9.49.100
เขียนเมื่อ Wed Sep 01 2010 18:24:09 GMT+0700 (ICT)

ได้อ่านเเล้วได้ความรู้เพิ่มขึ้น

pinkpanter
IP: xxx.11.84.95
เขียนเมื่อ Sat Dec 25 2010 12:25:32 GMT+0700 (ICT)

คือว่าต้องการจะศึกษาทำใบงานส่งครูน่ะค่ะ อยากจะถามว่าเรื่องจักรสานนี่เป็นมาตั้งแต่อยุธยาเลยหรือเปล่าคะ

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Sat Dec 25 2010 16:11:12 GMT+0700 (ICT)

แน่นอนค่ะ หาข้อมูลเพิ่มเติมได้ในgoogleได้เลยค่ะ

ko
IP: xxx.180.63.199
เขียนเมื่อ Mon Jan 10 2011 18:39:58 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณที่นำความรู้ดีดีมาให้

pop
IP: xxx.24.42.241
เขียนเมื่อ Tue Jan 11 2011 21:04:04 GMT+0700 (ICT)

จานแดงทรูมูฟป่ะ อิอิ ลอเล่นค่ระ สวยงามมาก

๛มาเฟียหลวงสุริน♣
IP: xxx.180.32.75
เขียนเมื่อ Wed Jan 12 2011 16:56:29 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุนคับ

ได้ความรุ้มากมาย

และที่สำคัน

งานผมเสร็จด้วย

จรุวรรณ พาทอง
IP: xxx.84.128.95
เขียนเมื่อ Sun Jan 23 2011 12:34:30 GMT+0700 (ICT)

ได้ความรู้มากกกก

ขอบคุณค่ะ

จานแดง (Red-plate)
เขียนเมื่อ Sun Jan 23 2011 22:10:19 GMT+0700 (ICT)

ดีใจที่อ่านแล้วได้ประโยชน์ค่ะ........

คนร้ายนาม
IP: xxx.230.53.156
เขียนเมื่อ Wed Feb 02 2011 23:50:42 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุนสำหรับข้อมูลดีๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

IP: xxx.24.77.178
เขียนเมื่อ Mon Feb 14 2011 21:08:10 GMT+0700 (ICT)

แต่ก็ขอบคุณมากๆ จาก เมื่อกี้

 

mint
IP: xxx.207.21.168
เขียนเมื่อ Tue Feb 15 2011 09:44:57 GMT+0700 (ICT)

สวยมากๆ คะ

IP: xxx.229.30.23
เขียนเมื่อ Wed Feb 23 2011 22:09:58 GMT+0700 (ICT)

สวยมากๆ คัฟ

 

blue
IP: xxx.27.188.115
เขียนเมื่อ Tue Mar 08 2011 11:28:57 GMT+0700 (ICT)

ผมก็ชอบเคื่องจักรสาน

   คัฟ

 

บ้านนนท์
IP: xxx.122.199.24
เขียนเมื่อ Thu Mar 24 2011 11:48:49 GMT+0700 (ICT)

อยากฝึกหัดจักสานบ้าง ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ จะติดต่อได้ที่ไหนอย่างไร ขอรายละเอียดด้วยครับ ของคุณครับ

IP: xxx.183.59.172
เขียนเมื่อ Sun Apr 10 2011 09:11:52 GMT+0700 (ICT)

ไปที่ชุมชนที่บอกนี่แหล่ะค่ะ เค้าสอนคนรุ่นใหม่ด้วย

 

MinNiE ^^
IP: xxx.7.221.106
เขียนเมื่อ Tue Jun 14 2011 14:04:01 GMT+0700 (ICT)

ทำให้ได้รู้จักอะไรใหม่ๆค่ะ

หนิง
IP: xxx.26.65.193
เขียนเมื่อ Sat Aug 06 2011 11:12:42 GMT+0700 (ICT)

สวยมากกกกกกกกกกกกกกกกกกก

นุ่น
IP: xxx.49.250.136
เขียนเมื่อ Thu Aug 18 2011 20:27:51 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณสำหรับข้อมูลดีๆแบบนี้จ้ะ

บีบี
IP: xxx.4.168.19
เขียนเมื่อ Tue Dec 25 2012 09:34:34 GMT+0700 (ICT)

ครั้งเเรก

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า