เครือข่าย : การบริหารจัดการ

 หากเครือข่ายทางสังคมจะบริหารจัดการให้เป็นไปตามธรรมชาติ พึ่งพาอาศัยกัน เกื้อหนุนกันก็จะเกิดประโยชน์สูงสุด มีพลังอย่างสร้างสรรค์ เป็นภาพของความร่วมมือที่สวยงามยิ่ง 
  • การบริหารจัดการเครือข่าย

  • หลักในการทำงานเครือข่ายมีดังนี้ (de la Sierra, 1995 และ ส.ย.ช., 2541)

  • ๑. สร้างความผูกพันและรับผิดชอบต่อการสร้างเครือข่าย ผู้ปฏิบัติงาน เอาด้วย มีความพร้อมที่จะทำงานร่วมกัน

  • ๒. การสร้างเครือข่ายต้องใช้เวลา ผู้บริหารต้องให้เวลากับการสร้างเครือข่าย และสร้างความสัมพันธ์ต่อเนื่องอย่างสม่ำเสมอ

  • ๓. มีความไว้วางใจซึ่งกันและกัน ข้อนี้เป็นสำคัญยิ่ง หากไม่ไว้ใจในองค์กรหรือบุคคลที่จะเข้าไปสร้างเครือข่ายด้วย เลิกคิดเรื่องการสร้างเครือข่ายได้ 

  • ๔. ยึดหลักเสมอภาคในการทำงาน และมีความโปร่งใส

  • ๕. ยึดอัตตาและประโยชน์ของตัวองค์กรให้น้อย มองให้ชัดถึงเป้าหมายของเครือข่าย

  • ๖. ผลประโยชน์ร่วมกันเป็นสิ่งจำเป็น สมาชิกอาจต้องยอมเสียสละบางอย่างเพื่อเครือข่ายประสบความสำเร็จ

  • ๗. การลงนามในสัญญาหรือข้อตกลง ต้องทำอย่างรอบคอบและมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย

  • ๘. ต้องมีความยืดหยุ่นพอสมควร เพราะสถานการณ์อาจมีการเปลี่ยนแปลง และต้องเข้าใจในข้อจำกัดของแต่ละฝ่าย

  • ๙. ต้องมีความคาดหวังที่ตรงกันและมีความสุขในการทำงานเครือข่าย

  • ๑๐. ตระหนักในความแตกต่างทางวัฒนธรรมและพื้นที่

  • ๑๑. ตระหนักในความเป็นอิสระขององค์กรที่ร่วมเป็นเครือข่าย

  • ๑๒. รับผิดชอบในความสำเร็จหรือล้มเหลวร่วมกัน

  •  
  •           นอกจากหลักในการทำงานแล้ว เราจำเป็นต้องทราบว่า ปัจจัยใดบ้างที่มีความสำคัญต่อการบริหารเครือข่าย และองค์ประกอบใดที่จะทำให้การทำงานเครือข่ายประสบความสำเร็จได้
  •  
  •  
  • ปัจจัยที่สำคัญต่อการบริหารเครือข่าย

  •           Badaracco, 1998: p. 193-194 เสนอว่า จุดเริ่มต้นที่จะเข้าใจในการบริหารเครือข่ายก็คือ การตรวจสอบปัจจัยที่สนับสนุน หรือเป็นอุปสรรคต่อการให้ได้มาซึ่งประสิทธิผลของเครือข่าย ซึ่งมีน้ำหนักไม่เท่ากันในแต่ละสถานการณ์ ได้แก่

  • l ความชัดเจนในเป้าหมายของเครือข่าย

  • l   แรงจูงใจที่จะสร้างและแบ่งปันความรู้ในการทำงาน มีทรัพยากรต่างๆอย่างเพียงพอ รวมถึงคนที่มีคุณภาพด้วย

  • l มีผู้นำที่ให้ความสำคัญด้วย

  • l ทำงานเป็นทีมและมีความผูกพันต่อความสำเร็จของทุกองค์กรที่เป็นเครือข่าย

  • l สนับสนุนซึ่งกันและกัน พร้อมเผชิญความสำเร็จหรือล้มเหลวร่วมกัน

  • l ความไว้วางใจซึ่งกันและกัน

  •  
  •  
  • องค์ประกอบความสำเร็จในการทำงานแบบเครือข่าย

  •           ความสำเร็จของการทำงานแบบเครือข่ายมิได้ตัดสินกันเพียงจำนวนสมาชิกหรือภาคีเครือข่ายเท่านั้น แต่ต้องมองให้ถึงความสำเร็จตามเป้าหมายที่ได้วางร่วมกันไว้ (Eberherd E. Scheuing, 1994)

  • l          มีพันธสัญญาที่หนักแน่นระหว่างกัน (Commitment)

  • l          มีการพัฒนาอยู่ตลอดเวลา (Continuous improvement)

  • l          มีพันธกรณีระยะยาว (Long-term Commitment)

  • l          การเสริมพลัง (Empowerment)

  • l          สร้างค่านิยมร่วมกัน (Shared value)

  • l          มีภาวะผู้นำ (Leadership)

  •  
  • นอกจากความเข้าใจในแนวทางที่จะบริหารเครือข่ายให้ประสบผลสำเร็จแล้ว  ควรทำความเข้าใจจุดอ่อนหรือปัญหาที่มักจะเกิดขึ้นกับการทำงานแบบเครือข่าย
  •  
  • ปัญหาในการทำงานแบบเครือข่าย 

  • ในการทำงานแบบเครือข่ายย่อมจะมีปัญหาด้วยเช่นกัน เมื่อได้ทำงานแล้ว เราอาจพบปัญหาต่างๆ ซึ่งปัญหาเหล่านี้มิได้อยู่อย่างโดด แต่เป็นเหตุเป็นผลซึ่งกันและกัน ดังนี้

  • 1. ขาดบุคคลากรที่ทำงานอย่างต่อเนื่อง เพราะทุกคนต่างมีงานประจำของตนเอง และไม่ต้องพึ่งพิงเครือข่าย ทำให้ไม่ค่อยมีกิจกรรมและความเคลื่อนไหว

  • 2. ขาดความสามารถในการประสานงานซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการทำงานแบบเครือข่าย รวมทั้งเงินทุนและวิธีการประเมินประสิทธิผลเครือข่าย

  • 3.  มุ่งเน้นความสำเร็จเฉพาะหน้ามากเกินไป จึงขาดการเรียนรู้และสร้างประสบการณ์ร่วมกัน

  • 4. ขาดความชัดเจนในกระบวนการทำงานทั้งในระดับลึกและกว้าง และขาดความต่อเนื่อง

  • 5. ขาดแนวร่วมในการทำงาน ปกติจะมีแต่องค์กรประเภทเดียวกันเท่านั้น ควรมีแนวร่วมในระดับกว้างด้วย เช่น นักวิชาการและสื่อต่างๆ

  • 6. ขาดผู้นำที่มีความสามารถและวิสัยทัศน์

  •  
  •  
  • บทบาทของเครือข่ายในงานพัฒนาชุมชน

  •           การรวมตัวกันเป็นเครือข่าย หรือเชื่อมโยงกันเป็นเครือข่าย มีพลังในการปกป้องผลประโยชน์ของตนเอง หรือเรียกร้องสิทธิต่างๆ เช่น เครือข่ายเกี่ยวกับผู้บริโภค เครือข่ายเกี่ยวกับผลผลิตทางการเกษตร เครือข่ายเหล่านี้เป็นองค์กรชุมชนที่สามารถสร้างพลังต่อรองเพื่อสังคมโดยรวมได้  เพราะผู้มีอำนาจในการตัดสินใจในเรื่องนั้นๆย่อมจะรับฟังเสียงของคนหมู่มากที่โยงกันได้

  •           เครือข่ายองค์กรชุมชนในประเทศไทย ประสานงานโดยองค์กรพัฒนาเอกชน และภาครัฐ  ที่ได้ดำเนินการมานาน และเป็นที่รู้กันดีคือ  คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชนในประเทศไทย (กพ.อพช.)  ถือว่าเป็นเครือข่ายขององค์กรพัฒนาเอกชนไทย  นอกนั้นยังมีอยู่อีกหลายเครือข่าย และมีบทบาทสำคัญดังนี้

  • ·       แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร ความรู้ ทักษะ ประสบการณ์ สื่อ อุปกรณ์
  • ·       ประสานงานทำให้ไม่ซ้ำซ้อน หรือแข่งขันกันเอง ทำงานเร็วขึ้น มีผลกระทบวงกว้างขึ้น
  • ·       เครือข่ายเชื่อมคนต่างระดับ ต่างภูมิหลัง ต่างองค์กร ซึ่งหากไม่มีเครือข่ายก็จะไม่มีโอกาสได้ปฏิสัมพันธ์ (คนทำงานนโยบาย ผู้บริหาร ชาวนา เอ็นจีโอ นักวิจัย อาจารย์ ข้าราชการ)
  • ·       ช่วยให้คนร่วมมือ ให้กำลังใจ ช่วยเหลือกัน ประสานพลังเป็นหนึ่งในการดำเนินงานจนบรรลุเป้าหมายร่วมกัน
  •  

  • การรวมตัวขององค์กรชุมชนมีประโยชน์ดังต่อไปนี้

  • ·       แบ่งปันความรู้ ประสบการณ์ ความคิด แนวทาง วิธีการแก้ปัญหา ทักษะความชำนาญ แบ่งปันทรัพยากร ผลผลิต เครื่องมือ
  • ·       ร่วมกันคิด ร่วมกันทำกิจกรรมต่อเนื่องสม่ำเสมอ บางอย่างเป็นครั้งคราว บางอย่างลงทุนลงแรงลงขันร่วมกัน
  • ·       ช่วยกันแก้ไขปัญหา ให้กำลังใจ รวมพลังสามัคคี
  • ·       สร้างระบบการผลิต การจัดการ การตลาด แลกเปลี่ยนสินค้า พัฒนาวิสาหกิจ และระบบเศรษฐกิจชุมชน
  •  
  • ความยั่งยืนของเครือข่าย

  •  

  • เมื่อจุดประสงค์ของการตั้งเครือข่ายก็เพื่อดำเนินกิจกรรม เมื่อกิจกรรมลุล่วง เครือข่ายก็น่าจะสลายตัวไป ในทางปฏิบัติ มีทั้งเครือข่ายที่สลายตัวไปเมื่องานสำเร็จ และเครือข่ายที่สลายตัวไปเพราะไม่มีกิจกรรม

  • เครือข่ายองค์กรชุมชนจะเติบโตและยั่งยืนได้ หาก “ชุมชนเป็นเจ้าของ” เครือข่าย ผู้นำชุมชนเป็นแกนนำและเป็นหลักสำคัญ ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อม เป็นตัวประสาน เป็นผู้เสริมให้เครือข่ายเข้มแข็ง เครือข่ายองค์กรชุมชนเป็น “สมบัติ” ของชุมชนพวกเขาเป็นตัวของตัวเองไม่ใช่สมบัติของหน่วยงานใด

  • เครือข่ายที่เติบโตและยั่งยืนจะมี วัฒนธรรมเครือข่าย ซึ่งจัดความสัมพันธ์แนวราบ เคารพให้เกียรติกัน ไม่ใช่จัดองค์กรแบบเจ้านาย หัวหน้าลูกน้อง แต่ “เป็นพี่เป็นน้อง” สัมพันธ์กันด้วยใจ ด้วยจิตวิญญาณ ไม่ใช่ด้วยผลประโยชน์

  • ·       มีการพบปะ ไปมาหาสู่ สื่อสารกันเป็นประจำ
  • ·       มีเป้าหมายชัดเจนร่วมกันทุกฝ่าย เช่น การพึ่งตนเอง
  • ·       มีแผนงานและกิจกรรมร่วมกัน เช่น วิสาหกิจชุมชน
  • ·       มีกลุ่มแกนนำ ทำหน้าที่นำและประสานด้วยความมุ่งมั่น
  • ·       ร่วมมือ ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ไม่ใช่แข่งขันกัน
  • บทสรุป
  •      การดำรงรักษาและการพัฒนาเครือข่ายทางสังคมนี้  จะต้องขึ้นอยู่กับ คนแม้ธรรมชาตินั้นมีความเชื่อมโยงกันตามวิถีทางและลงตัวของมัน  แต่คนก็มีส่วนอย่างมากที่ทำให้เกิดการเสียสมดุล  เช่น เรื่องการทำลายสิ่งแวดล้อมกันอย่างมโหฬารทั่วโลก  ฉะนั้นเครือข่ายทางสังคมนี้  เป็นเรื่องของความสัมพันธ์ของคน  และเรื่องของคนกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ  การพิจารณาองค์ความรู้ที่นำเสนอนี้จึงไม่ควรจะมองแบบแยกส่วน  แท้จริงทุกสิ่งทุกอย่างมีเหตุและปัจจัยที่เกื้อหนุนกัน  หากเครือข่ายทางสังคมจะบริหารจัดการให้เป็นไปตามธรรมชาติ  พึ่งพาอาศัยกัน  เกื้อหนุนกันก็จะเกิดประโยชน์สูงสุด  มีพลังอย่างสร้างสรรค์  เป็นภาพของความร่วมมือที่สวยงามยิ่ง

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 162766
 เขียน:  
 ความเห็น:  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

Boo
เขียนเมื่อ Wed Apr 30 2008 17:38:52 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะ คุณพี่TAFS

* มายกมือ เห็นด้วยเต็มที่ค่ะ กับหลักการข้างต้น

* เพื่อนำไปสู่ มิตรภาพ สันติภาพ และภราดรภาพ อย่างยั่งยืน ในที่สุดค่ะ

มีพันธสัญญาที่หนักแน่นระหว่างกัน (Commitment)

  • l          มีการพัฒนาอยู่ตลอดเวลา (Continuous improvement)

  • l          มีพันธกรณีระยะยาว (Long-term Commitment)

  • l          การเสริมพลัง (Empowerment)

  • l          สร้างค่านิยมร่วมกัน (Shared value)

  • l          มีภาวะผู้นำ (Leadership)

  • ...

  • * เพื่อนำไปสู่ มิตรภาพ (Friendship)

  • สันติภาพ (Peace)

  • และภราดรภาพ (Fraternity)

  • อย่างยั่งยืน ได้ในที่สุด ขอบคุณค่ะ

  • ขจิต ฝอยทอง
    เขียนเมื่อ Sat May 03 2008 22:55:35 GMT+0700 (ICT)

    เหมือนจะหายไปนานนะครับ อิอิๆๆ มาทักทายในฐานะโดนพาดพิง อิอิๆๆ

    ขจิต ฝอยทอง
    เขียนเมื่อ Sun May 04 2008 14:39:12 GMT+0700 (ICT)

    มาสมัครเป็นเครือข่ายสุพรรณบุรี อิอิๆๆๆๆๆๆๆ

    Mr. Tanu Polbhun
    เขียนเมื่อ Sun May 04 2008 19:06:12 GMT+0700 (ICT)

    ตั้งใจอ่านดี ๆ แล้วเอาไปแบ่งปัน นำไปปฏิบัติก่อให้เกิดประโยชน์อย่างยิ่งครับ

    ขจิต ฝอยทอง
    เขียนเมื่อ Sat May 17 2008 08:36:20 GMT+0700 (ICT)

    ตามมาอำเภอสตึกเสียดีๆๆ บ้านพ่อครูบาครับ..

    Boo
    เขียนเมื่อ Fri Jun 20 2008 11:31:49 GMT+0700 (ICT)

    สบายดีนะคะ คุณTAFS

    * งานยุ่งไหมคะ

    * ระลึกถึงค่ะ

    * เป็นกำลังใจกับการงาน และชีวิตค่ะ

    TAFS
    เขียนเมื่อ Fri Jun 20 2008 11:49:06 GMT+0700 (ICT)

    สวัสดีครับน้อง poo

    ช่วงนี้ ไม่ได้ป้อนข้อมูลสู่โกทูโน เลย

    ขอบคุณ

    ขอให้โชคดีมีสุข

    แล้วจะกลับมาเร็วๆนี้

    Boo
    เขียนเมื่อ Tue Dec 16 2008 17:18:24 GMT+0700 (ICT)

    สวัสดีค่ะคุณพี่แท๊ป

    สบายดีไหมคะ

    หายไป นานนนน นาน นะคะ

    ปู กลับมาก่อนแล้ว

    รีบมาไวๆ เด้อ

    งานยุง ยุ่ง เหมือนยุง ตีกัน ใช่ไหมคะ

    เป็นกำลังใจค่ะ

     

    TAFS
    เขียนเมื่อ Wed Dec 17 2008 07:27:50 GMT+0700 (ICT)

    OK.

    กลับมาแล้ว จะมากวนพวกท่านทั้งหลาย้เด้อ

    ไปเปิดไฮไฟครับที่ thaiasianfriendship.hi5.com

    เอารูปลงง่ายดี ผมไม่เก่งในเทคนิคคอมเลยยาก

     อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
     ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
    {{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
     ใส่รูปหรือไฟล์
     
    บันทึกก่อนนี้
    บันทึกใหม่กว่า