โครงงานของหนู

 การทำโครงงานของนักเรียนป.1 

..........จะมีใครรู้บ้างว่าการที่ต้องสอนให้นักเรียน ป.1 ทำโครงงาน (วิชาอะไรก็ได้) นั้นจะว่ายากก็แสนยาก แต่จะว่าง่ายก็แสนง่าย เพราะอะไรน่ะหรือ ก็เพราะว่าเด็ก ป.1 มีพื้นฐานของการอยากรู้อยากเห็นซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญของการทำโครงงาน แต่ก็อยู่ที่ว่าครูจะดึงความอยากรู้อยากเห็นของเด็กออกมาในรูปแบบไหน ซึ่งตรงนี้เป็นเทคนิคที่สำคัญส่วนบุคคล (เพราะเด็กแต่ละคนมีความแตกต่างระหว่างบุคคล) เมื่อเด็กอยากรู้อยากเห็นก็จะนำไปสู่กระบวนการคิด แต่อย่าได้ไปคาดหว้งว่าเด็กจะต้องคิดในแบบที่เราอยากให้คิดเป็นอันขาด เพราะนั่นจะเท่ากับการไปสกัดกั้นจินตนาการของเขา ซึ่งต่อไปเราจะไม่มีวันรู้เลยว่าเขาคิดอ่านอย่างไร และควรพัฒนาเขาต่อไปอย่างไร

...........ตามความคิดของผู้เขียน  ควรเริ่มต้นการทำโครงงานด้วยกระบวนการกลุ่ม ให้เด็กเขารวมกลุ่มกันเองตามความสมัครใจ และช่วยกันคิดว่าเราจะทำอะไรกันดี เช่น ดิฉันให้เด็กทำโครงงานวิทยาศาสตร์ โดยให้เขารวมกลุ่มกันตามความสมัครใจ แต่จะกำหนดจำนวนสมาชิกในกลุ่มให้ เพื่อความยุติธรรมในการทำงานของแต่ละกลุ่ม จากนั้นก็เริ่มเกริ่นในภาพรวมว่าเราจะมาทำโครงงานวิทยาศาสตร์กัน เด็กๆอาจสงสัยและไม่เข้าใจว่าโครงงานวิทยาศาสตร์คืออะไร (ซึ่งจริงๆ เราไม่ต้องอธิบายในแง่ของวิชาการมากจนเกินไปนัก เพราะเด็กจะยิ่งไม่เข้าใจและสับสนจนพาลไม่อยากทำเข้าไปใหญ่) ดิฉันจะอธิบายแค่ว่าโครงงานวิทยาศาสตร์ก็คือการหาความรู้ในเรื่องที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์โดยวิธีการต่างๆ เช่น การสำรวจ การทดลอง การประดิษฐ์ เมื่อเด็กเข้าใจแล้วเราก็เริ่มต้นการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ในครั้งแรกในชีวิต (ที่ได้ทำโครงงานตามหลักวิชาการแบบจริงๆจังๆ) ของเด็ก ด้วยขั้นตอนดังนี้

1. ให้นักเรียนโหวตกันว่าเราจะทำโครงงานแบบไหน ... สำรวจ  ทดลอง  ประดิษฐ์ เด็กๆของดิฉันโหวตว่าจะสำรวจ แต่จริงๆแล้วอยากทดลองหรือทำประดิษฐ์มากกว่า แต่เนื่องจากว่า พอถามอีกครั้งว่าจะทดลองหรือประดิษฐ์อะไรดีกลับคิดไม่ออก สุดท้ายจึงลงความเห็นกันว่าทำการสำรวจก่อนดีกว่า...

2. แต่ละกลุ่มช่วยกันคิดว่าจะสำรวจอะไร โดยมีข้อแม้เล็กน้อยว่า ต้องอยู่ในเนื้อหาวิชาวิทยาศาสตร์นะ เพื่อเป็นการกำหนดกรอบไม่ให้คิดสำรวจไกลเกินตัวไป  และแล้วเด็กๆ แต่ละกลุ่มก็ตกลงกันได้ว่าจะสำรวจอะไรกันดี

3. เริ่มต้นการสำรวจ โดยใช้ทักษะทางวิทยาศาสตร์ (แบบของเด็กเอง) คือ การดู (สังเกต) คุ้ย เขี่ย (สัมผัส)  ดม (กลิ่น)  ชิม (รสชาติ)  ฟังเสียง (การได้ยิน) ในขั้นตอนนี้ เมื่อเด็กใช้ทักษะต่างๆแล้ว จะจดบันทึกใส่กระดาษ บางคนอาจเขียน สะกดไม่ได้ เนื่องจากยังอยู่ ป.1 นี่นา คำบางคำคงยากเกินไป ดิฉันจึงใช้วิธีนี้ค่ะ ให้พี่สอนน้อง คำไหนที่น้องไม่รู้ว่าเขียนอย่างไร ก็ให้พี่ช่วยสอน ตัวอะไรที่น้องไม่รู้จักก็ให้พี่ช่วยบอก ต้นอะไรที่น้องไม่รู้จัก ก็ให้พี่ช่วยบอก แต่หากว่าพี่ไม่รู้ครูจึงเข้าไปช่วยเหลือค่ะ ที่ใช้วิธีนี้ก็เพราะอยากให้น้องกับพี่มีสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน และจะได้เป็นการทบทวนความรู้ของรุ่นพี่ไปในตัวด้วย น้องๆก็จะตื่นเต้นที่ได้ไปหาพี่ให้พี่ช่วย

4. เมื่อเด็กๆจดบันทึกเรียบร้อยแล้ว จึงให้แต่ละกลุ่มมาช่วยกันแยกแยะข้อมูลที่ได้สำรวจมา แต่ครูต้องดูแลอย่างใกล้ชิดนะคะ เช่น เด็กกลุ่มหนึ่งสำรวจเรื่องสัตว์ในสนามเด็กเล่น เขาตั้งชื่อโครงงานของเขาว่า "แดนสวนสนุก" ตั้งเองโดยที่ครูไม่ได้ชี้แนะสักนิด ได้แต่บอกว่าจะตั้งชื่ออะไรก็ได้ แต่ควรให้เกี่ยวข้องกับเรื่องที่ทำนะ เมื่อสำรวจได้แล้ว ก็มานั่งวิเคราะห์กันตามความรู้ที่ได้เรียนมา เขาวิเคราะห์เกี่ยวกับลักษณะที่อาศัยอยู่ของสัตว์ ได้ว่า สัตว์ที่อาศัยอยู่ใต้ดิน อาศัยอยู่บนดิน และอาศัยอยู่บนฟ้า จากนั้นก็มานั่งทำ mind mapping กัน ซึ่งครูต้องสอนการทำ mind mapping ก่อนนะคะ

5. เมื่อวิเคราะห์แล้ว ทำ mind mapping แล้ว ก็เหลือเพียงการทำรายงาน ซึ่งควรใช้แบบหน้าเดียว ไม่ใช่แผ่นเดียวนะคะ คล้ายๆกับการทำวิจัยหน้าเดียว คือ

   5.1  ที่มา -  คิดเห็นอย่างไรจึงต้องการทำโครงงานเรื่องนี้ เช่น อยากรู้ว่ามีสัตว์อะไรบ้างอาศัยอยู่ในสนามเด็กเล่น

   5.2  จุดประสงค์ - ต้องการทำอะไร เช่น เพื่อหาว่ามีสัตว์อะไรบ้างอาศัยอยู่ในสนามเด็กเล่น

   5.3  เนื้อหา - ก็คือเรื่องที่นักเรียนสำรวจนั่นเอง เช่น ที่อยู่อาศัยของสัตว์

   5.4  ผลการสำรวจ - ผลที่นักเรียนสำรวจมาได้ อาจเป็นความเรียง หรือแบบใดก็ได้แล้วแต่เด็กจะบันทึกได้

   5.5  ผลการวิเคราะห์ - การจำแนก แยกแยะ โดยมีครูช่วยแนะนำ แต่ไม่ใช่การบอกว่าสัตว์ชนิดนี้อาศัยอยู่ที่ไหน แต่พูดแนะนำให้คิดว่านักเรียนเห็นว่าสัตว์ชนิดนั้นอาศัยอยู่ที่ไหน ที่นั่นก็น่าจะเป็นที่อาศัยของสัตว์ชนิดนั้นนะคะ และไม่แนะนำทั้งหมด (ทุกชนิด) แต่แนะนำหรือยกตัวอย่าง(ที่ไม่ใช่ที่นักเรียนสำรวจมา เช่น นักเรียนสำรวจพบกบ ก็แนะนำสัตว์ที่มีลักษณะใกล้เคียงกับกบ เช่น เขียด) ทั้งนี้เพื่อให้นักเรียนได้ช่วยกันคิดวิเคราะห์ให้ได้มากที่สุด และอย่าเพิ่งกลัวว่าจะผิด เพราะว่าถ้าเด็กทำผิดเราก็จะได้รู้ว่าเด็กเข้าใจว่าอย่างไร แตกต่างหรือผิดที่ตรงไหน ควรแนะนำเขาหรือบอกเขาให้เขาไปสังเกตใหม่ จะดีกว่าที่ครูจะบอกเด็กไปตรงๆเลย เด็กก็จะไม่ได้คิดและต่อไปจะคิดเรื่องอื่นๆไม่ได้

   5.6  mind mapping - อันนี้ต้องสอนเด็กก่อนนะคะ ยกตัวอย่างง่ายๆ ดิฉันให้เด็กทำเป็นก้อนเมฆเพราะว่าง่ายดี แล้วโยงลูกศรไป ครูต้องอธิบายให้เด็กรู้ด้วยว่าโยงลูกศรไปหาเนื้อหาที่เราวิเคราะห์มาได้แล้วนะ

   5.7  ประโยชน์ที่ได้รับ - ประโยชน์ที่เขาได้รับจากการทำโครงงานนี้ ส่วนใหญ่เด็กจะบอกว่าสนุก อยากทำอีก ได้ความรู้ ก็ต้องให้เขาเขียนไปตามความรู้สึกของเขา

   5.8  ที่มาของความรู้ - นี่ครูต้องแนะนำสักหน่อยค่ะ ว่าความรู้ที่นักเรียนได้รับนั้นมาจากไหนบ้าง เช่น ใช้คำถามนำว่านักเรียนได้ไปสอบถามใครมาบ้าง ได้อ่านหนังสือเล่มไหนบ้างหรือเปล่า ก็ให้เขาเขียนไปตามที่เขาได้ไปหาความรู้มาจริงๆ เด็กของดิฉันเขียนว่า ได้ความรู้จากพี่ จากครู จากเพื่อน จากหนังสือ ดิฉันว่าแค่นี้ก็คงพอที่จะได้รู้ว่าเด็กมีความกระตือรือร้นมากเพียงใดนะคะ

สุดท้ายก็ให้เขาช่วยกันตกแต่งงานของเขาให้เสร็จสมบูรณ์ เพื่อนำเสนอเพื่อนในห้องต่อไปค่ะ

***ปล.*** สักนิดนะคะ อย่าไปเร่งเวลาเด็กคิดไม่ได้ แต่ถ้านานจนเกินไปครูก็ควรไปดูแลสักนิด หรือถ้าเร่งมากๆ เด็กจะคิดไม่ได้และไม่อยากคิด (ดิฉันเคยเร่งให้เด็กคิดมาแล้ว ปรากฎว่าผลงานที่ได้กลับแย่ลง) เวลาที่ให้เด็กทำงานก็ควรดูอยู่ห่างๆ อย่างใกล้ชิด ....ก็คือ คอยดูอยู่ห่างๆ ไม่ใช่นั่งเฝ้าเพราะบางทีนั่งเฝ้าแล้วเขาคิดไม่ออก ดูอย่างใกล้ชิด  คือ ถ้าเขามีปัญหาในการทำงาน ก็คอยแนะนำเป็นระยะๆนั่นเองค่ะ

นี่คือเทคนิคในการสอนทำโครงงานของดิฉัน หากว่าท่านอื่นๆมีเทคนิคที่น่าสนใจและได้ผลต่อผู้เรียนในรูปแบบอื่นๆ ของแนะนำกันบ้างนะคะ เพื่อจะได้แลกเปลี่ยนกันบ้าง เพราะดิฉันเองก็อยากหาวิธีที่ดีและง่ายที่สุดมาสอนเด็กให้มีศักยภาพที่สุดค่ะ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 162698
 เขียน:  
 ดอกไม้:  ความเห็น:  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า

ความเห็น

หนุ่ม
IP: xxx.149.25.241
เขียนเมื่อ Sat Sep 27 2008 04:28:39 GMT+0700 (ICT)

แล้วต้องทำยังไง พอดี ที่บ้านมีหลาน แล้ว คุณครูให้ทำ "โครงงานวิทยาศาตร์" แต่ยังไม่รู้ว่าต้องทำยังไงเลย ครับ..

รบกวนช่วยแนะนำหน่อยนะครับ

องอาจ
IP: xxx.49.45.237
เขียนเมื่อ Thu Jan 21 2010 22:19:15 GMT+0700 (ICT)

กำลังศึกษาเกี่ยวกับการทำโครงงานการศึกษาระดับประถม 1-3 เพื่อเป็นแนวทาง ขอตัวอย่างแนวคิดในการทำโครงงาน

อยู่สุราษครับ จะขอบคุณมากสำหรับเด็ก ๆ หากมีแนวทางในการแนะนำเพื่อหาข้อมูลรบกวนแนะนำด้วยนะครับ

ขอบคุณครับ

องอาจ

วิไลวรรณ จันทะเสน
IP: xxx.26.138.43
เขียนเมื่อ Wed Jun 08 2011 07:33:31 GMT+0700 (ICT)

ขอขอบคุณมากถ้ามีโครงงานวิขาอื่นของป.1มีอีกก็ขอรบกวนอีกนะคะ

จีจ้า
เขียนเมื่อ Wed Jun 08 2011 08:14:28 GMT+0700 (ICT)

จะว่าง่ายก็ง่ายเนอะ..สำหรับผู้ที่เข้าใจ....แต่สำหรับผู้ที่ไม่เข้าใจไม่รู้จะทำยังไงให้เกเข้าใจง่ายๆ...โดยเฉพาะช่วงชั้นที่ 1 ..ส่วนใหญ่มีแต่ครูชี้นำ...ท่านสุดยอดมาก....ขอดตัวอย่างบ้างนะคะ

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์