เรื่องนี้ไม่เหมือนเทพนิยาย ที่เป็นเจ้าหญิงนิทรารอเจ้าชายรูปหล่อมาจุมพิตแล้วฟื้นคืนจากการหลับไหลมาครองคู่อย่างมีความสุข

 - - - - - - - - - - - - - - - -

“เจ้าชายนิทรา” หมายถึง การหลับโดยไม่รู้ว่าจะตื่นเมื่อใด โดยมีลักษณะที่ไม่สามารถตอบโต้ หรือมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลรอบข้าง เรามักนิยมใช้คำว่านิทรา ในการเรียกผู้ป่วยทางระบบประสาทที่นอนอยู่นิ่งๆ ไม่มีการเคลื่อนไหวทางกาย   โดยผู้ป่วยนั้นอาจจะเป็นหญิงหรือชายก็ได้ สาเหตุของนิทราเกิดจากการมีอุบัติเหตุบริเวณสมอง ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถโต้ตอบกับสิ่งรอบตัวได้  และทำเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการขาดการเคลื่อนไหวร่างกาย รวมถึงอาจเกิดโรคอื่นตาม

การดูแลผู้ป่วย ควรปฏิบัติดังนี้

เมื่อผู้ป่วยได้รับการรักษาจนพ้นระยะอันตรายแล้ว ต้องดูแลต่อไปนี้ เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้น

1. การป้องกันการเกิดแผลกดทับ  ทำได้โดยหลีกเลี่ยงการกดทับบริเวณปุ่มกระดูก และพลิกตัวเปลี่ยนท่าผู้ป่วยบ่อยๆ โดยทั่วไปแนะนำให้พลิกตัวทุกๆ 2 ชั่วโมงในขณะที่ตื่น แล้วค่อยๆเพิ่มระยะเวลาให้ห่างออกไป ถ้าไม่มีแผลกดทับเกิดขึ้น อาจเว้นช่วงได้นานถึง 6-7 ชั่วโมง ในกรณีที่ไม่สะดวกที่จะพลิกตัวบ่อยๆ ควรจัดหาหมอนหลายๆใบมารองรับตัวผู้ป่วย เพื่อไม่ให้บริเวณปุ่มกระดูกกดทับพื้นที่นอนหรือเลือกใช้ที่นอนพิเศษที่ช่วยลดแรงกดทับ ซึ่งทำให้สามารถยืดเวลาของการพลิกตัวออกไปได้ และให้ผู้ป่วยลุกขึ้นโดยเร็วที่สุดเมื่อสมรรถภาพร่างกายพร้อม
2.  ให้ได้รับสารอาหารและน้ำอย่างเพียงพอ เนื่องจากผู้ป่วยไม่รู้สติ ไม่ตอบสนองต่อสิ่งเร้า การกลืน และเคี้ยวยาหรืออาหารด้วยตนเอง ผู้ป่วยไม่สามารถทำได้ การให้อาหารและยาทางสายยางให้อาหาร จึงเป็นทางเลือกที่ผู้ดูแลหรือญาติจักต้องใช้ในการป้อนยาหรืออาหาร
3. รับประทานยาอย่างสม่ำเสมอตามแพทย์สั่ง ไม่ควรงดหรือลดยาเอง เพราะจะทำให้มีอาการมากขึ้น
4. ไปตรวจตามแพทย์นัดทุกครั้ง
5. การออกกำลังกายแบบทำให้ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการป่วย ผู้ดูแลหรือญาติจำเป็นต้องออกกำลังกายให้ผู้ป่วยอยู่อย่างสม่ำเสมอซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องปฏิบัติเป็นประจำ 

ผู้เขียนบทความ

• ศศลักษณ์ แก้วบุตรา  นักศึกษาระดับปริญญาโท คณะเทคนิคการแพทย์มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• รองศาสตราจารย์ธีระ ฤทธิรอด  คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
•  รองศาสตราจารย์สมชาย รัตนทองคำ คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น