โครงการส่งเสริมทันตสุขภาพเด็กปฐมวัยดงพญา

 DENT_BORKLUA 

โครงการ ส่งเสริมทันตสุขภาพเด็กปฐมวัยดงพญา 

หลักการและเหตุผล                

                   ในปัจจุบันปัญหาทันตสุขภาพเป็นปัญหาที่สำคัญอย่างหนึ่ง ซึ่งได้ทวีความรุนแรงมากขึ้น เนื่องจากปัจจัยหลาย ๆ อย่าง ทั้งโครงสร้างของอาหารที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้มีผลต่อการดูแลรักษาฟัน  ทั้งรูปแบบของการเลี้ยงดูเด็กในด้านต่างๆ ที่ปรับเปลี่ยนและมีการพัฒนา  จึงมีผลกระทบต่อช่องปากเด็ก  และเด็กในช่วงอายุ 0 – 5 ปีเป็นช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดต่อพัฒนาการทางด้านร่างกาย ,จิตใจ และสมองในอนาคต  และจากการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพแห่งชาติซึ่งดำเนินการสำรวจทุก 5 ปี พบว่า ในปี 2543-2544 เด็กกลุ่มอายุ 3 ปี มีอัตราฟันน้ำนมผุเฉลี่ย ร้อยละ 65.7 ในปี 2545 กรมอนามัยมีนโยบายให้ทุกจังหวัดดำเนินการสำรวจอัตราฟันผุในเด็กกลุ่มอายุ 3 ปี พบว่า มีเพียง 6 จังหวัดที่มีอัตราฟันผุต่ำกว่าร้อยละ 60 จังหวัดส่วนใหญ่มีอัตราฟันผุร้อยละ70-80 ค่าเฉลี่ยร้อยละ 72 จากการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพของจังหวัดน่าน ปี 2550 พบว่า  เด็กกลุ่มอายุ 3 ปีมีอัตราผู้ปราศจากฟันผุเฉลี่ย ร้อยละ 37.34 , มีอัตราฟันน้ำนมผุเฉลี่ย ร้อยละ 58.94 จากการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพของอำเภอบ่อเกลือซึ่งได้ดำเนินการตรวจฟันและเหงือกของเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลดงพญา จำนวน 3 แห่ง (จากทั้งหมด 4 แห่ง ) ได้แก่ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสะปัน  ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสว้า และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านน้ำแคะ  ในปี พ.ศ. 2550 พบว่า  เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทั้ง 3 แห่ง

1. มีอัตราผู้ปราศจากโรคฟันผุเฉลี่ยร้อยละ 16.67 , 31.25 , 66.67  ตามลำดับ

2. มีอัตราฟันน้ำนมผุเฉลี่ย  83.33 , 68.75 , 33.33  ตามลำดับ

3. มีค่าเฉลี่ยฟันผุ ถอน อุด(dmft)ในฟันน้ำนมเป็น 4.25 ซี่/คน , 2.63 ซี่/คน , 2.56 ซี่/คน ตามลำดับ

4. ร้อยละของเด็กที่ต้องได้รับการขูดหินปูน เป็น 6.67 , 0 , 35.71  ตามลำดับ

ซึ่งจะเห็นว่า ภาพรวมของสภาวะฟันผุในฟันน้ำนม และสภาวะเหงือกอักเสบของเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กส่วนใหญ่ยัง อยู่ในระดับสูง                 สาเหตุการเกิดโรคฟันผุและสภาวะเหงือกอักเสบส่วนใหญ่ในเด็กปฐมวัยเกิดจากพฤติกรรมการเลี้ยงดูของผู้ปกครองและผู้เลี้ยงดูเนื่องจากการรักษาโรคผันผุในเด็กปฐมวัยทำได้ยาก เพราะเด็กให้ความร่วมมือน้อย แนวทางที่เหมาะสมสำหรับเด็กกลุ่มนี้ควรเน้นไปที่การป้องกันการเกิดฟันผุตั้งแต่ฟันเริ่มขึ้น ซึ่งสามารถป้องกันได้อย่างมีประสิทธิภาพหากได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี ช่วยให้สามารถเก็บรักษาฟันให้มีสุขภาพดีและใช้งานได้ เด็กปฐมวัยยังไม่สามารถดูแลตัวเองได้มากนัก ในการพัฒนาด้านใดๆ ก็ตามเด็กวัยนี้ ต้องการความช่วยเหลือสนับสนุนเป็นอย่างมากจากพ่อแม่ ผู้เลี้ยงดู ซึ่งบุคคลเหล่านี้เป็นผู้ที่มีบทบาทในการดูแลเอาใจใส่และสร้างพฤติกรรมที่ถูกต้องให้แก่เด็ก จึงเหมาะแก่การปลูกฝังและส่งเสริมด้านการดูแลทันตสุขภาพ                จากการสำรวจพฤติกรรมทางทันตสุขภาพของเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทั้ง 3 แห่งพบว่า เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสะปัน , บ้านสะว้า  และบ้านน้ำแคะ

 1. มีร้อยละการแปรงฟันหลังอาหารกลางวันดังนี้ 93.33 , 100 , 64.29 และ

2. มีร้อยละการนำขวดนมมาดูดที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเป็น 40 , 27.22 , 28.57  ตามลำดับซึ่งจะเห็นว่า เด็กยังมีพฤติกรรมที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดสภาวะฟันผุและเหงือกอักเสบอยู่ในระดับที่สมควรได้รับการปรับปรุงแก้ไข                ฝ่ายทันตสาธารณสุขโรงพยาบาลบ่อเกลือได้เห็นความสำคัญของปัญหาทันตสุขภาพของเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กของตำบลดงพญาดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมทันตสุขภาพในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กขึ้น เพื่อส่งเสริมให้เด็กมีสภาวะทันตสุขภาพที่ดียิ่งขึ้น 

วัตถุประสงค์

 1.       เพื่อให้ผู้ดูแลเด็กมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสภาวะทันตสุขภาพของตนเองและเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอย่างถูกต้อง

2.       เพื่อให้ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลดงพญาเกิดกิจกรรมค้นหาแนวทางปฏิบัติในการจัดสภาวะแวดล้อมที่เอื้อต่องานส่งเสริมทันตสุขภาพของเด็กโดยผ่านกระบวนการAIC

3.       เพื่อให้เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลดงพญาได้รับการรักษาและส่งเสริมป้องกันทางทันตสุขภาพ

4.       เพื่อสร้างเครือข่ายพันธมิตรงานส่งเสริมทันตสุขภาพในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 

กลุ่มเป้าหมาย

                -          ผู้ดูแลเด็กศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลดงพญา จำนวน 5 คน  -          เด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทั้ง 3 แห่ง-          เจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนตำบลดงพญา 

วิธีดำเนินงาน

 1.       เตรียมความพร้อมของผู้ดำเนินการ

-          ไปดูงานที่ศูนย์สุสขภาพม่วงตึ๊ด  เพื่อศึกษากระบวนการทำงานเป็นกลุ่ม

-          ศึกษาจากแหล่งข้อมูลต่างๆ

2.       เตรียมข้อมูลพื้นฐาน

-          เก็บข้อมูลสภาวะทันตสุขภาพของเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก

-          เก็บข้อมูลพื้นฐานของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก

-          วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจ

3.       สะท้อนข้อมูลที่ได้จากการสำรวจ และแนวทางดำเนินการแก่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและองค์การบริหารส่วนตำบลดงพญา

4.       ดำเนินกิจกรรมตามกลุ่มเป้าหมาย

4.1    ผู้ดูแลเด็ก

 -  จัดกิจกรรม AIC

-  ให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสภาวะทันตสุขภาพ

4.2    เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก

-  ทำกิจกรรมส่งเสริมป้องกันสภาวะทันตสุขภาพ-  ทำการรักษาตามอาการ

4.3    องค์การบริหารส่วนตำบลดงพญา

-          จัดให้บริการตรวจสุขภาพช่องปากแก่เจ้าหน้าที่

5. สรุปผลโครงการ 

ระยะเวลาดำเนินการ

                 1  ตุลาคม 2550-1 เมษายน 2551 

สถานที่จัดทำโครงการ

                 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 3 แห่ง ,องค์การบริหารส่วนตำบลดงพญา 

งบประมาณ

                สื่อต่างๆ ที่ใช้ในการให้ความรู้               200  บาท

               ป้ายโครงการส่งเสรมทันตสุขภาพเด็กปฐมวัยดงพญา 800  บาท

(ได้รับสนับสนุนงบประมาณจากเงินโครงการ ยิ้มสดใสเด็กไทยฟันดี งวดที่ 4 จำนวน 1000 บาท ) 

การประเมินผล 

1.       แบบบันทึกการตรวจสุขภาพช่องปากเด็ก

2.       แบบสัมภาษณ์ผู้ดูแลเด็ก

3.       แบบทดสอบความรู้ ก่อน หลัง ของผู้ดูแลเด็ก

4.       แบบประเมินโครงการ 

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

 1.       ได้ข้อมูลพื้นฐานของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลดงพญา

2.       ผู้ดูแลเด็กมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการส่งเสริมทันตสุขภาพของเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก

3.       ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กมีแนวทางในการส่งเสริมทันตสุขภาพของเด็ก

4.       เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กมีสภาวะทันตสุขภาพที่ดีขึ้น

5.       มีเครือข่ายพันธมิตรในงานส่งเสริมทันตสุขภาพของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 

                                                                                          ผู้เขียนโครงการ         

                                                                                 ( .ส. สุภาภรณ์   สายยาน )           

                                                                               เจ้าพนักงานทันตสาธารณสุข  

              ผู้รับผิดชอบโครงการ    

                                        ฝ่ายทันตสาธารณสุข  โรงพยาบาลบ่อเกลือ                                                                                                                          ผู้เสนอโครงการ                                                                                                    ( น.ส. สุภาภรณ์ สายยาน )            

                                                                         เจ้าพนักงานทันตสาธารณสุข                                                                                                           ผู้เห็นชอบโครงการ                                                                                                 ( นายเก่ง       วิศวะกุล )                                                                                                                     ทันตแพทย์                  

                                                                              หัวหน้าฝ่ายทันตสาธารณสุข                                                                                                      ผู้อนุมัติโครงการ                                                                                                      (นายเฉลิมพล    พงษ์พิชิต)                                                                        นายแพทย์ 5   ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่ง

                                                                                 ผู้อำนวยการโรงพยาบาลบ่อเกลือ

รูปกิจกรรมโครงการ

ปัญหาที่พบในการทำกิจกรรมที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสว้า

วันที่ 4 ธันวาคม 2550

1. ความพร้อมของบุคลากรทันตสาธารณสุขที่เข้าไปทำโครงการ

- ยังจัดลำดับขั้นตอนการดำเนินงานไม่ชัดเจน

2. ความพร้อมของผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล้กบ้านสว้า

-ผู้ดูแลเด็กไม่มีเวลาในการร่วมทำกิจกรรม

3. เวลาที่ใช้ในการดำเนินโครงการไม่เหมาะสม

-เป็นช่วงเวลาที่เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสว้าตื่น และกำลังจะกลับบ้าน ทำให้เกิดความวุ่นวาย

4.ขั้นตอนการทำแบบทดสอบ pre-post  test   

ปัญหาที่พบในการทำกิจกรรมที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสะปัน

วันที่ 18ธันวาคม 2550

1. ผู้ดูแลเด็กไม่มีเวลาให้ เพราะว่าเป็นช่วงเวลาที่เด้กกำลังเลิกเรียน

2. เด็กส่งเสียงรบกวนเวลาทำกิจกรรม

 ข้อเสนอแนะของผู้ดูแลเด็ก

-  อยากให้นำข้อมูล สภาพปัญหาในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสะปันเสนอต่อนายกองค์การบริหารส่วนตำบลดงพญาเพื่อให้ได้รับทราบปัญหาร่วมกัน

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 คำสำคัญ (keywords): ทันตสาธารณสุข 
 หมายเลขบันทึก: 151438
 เขียน:  
 ความเห็น:  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

สันติ ศิริวัฒนไพศาล
เขียนเมื่อ Mon Aug 09 2010 14:52:36 GMT+0700 (ICT)

ดีใจแทนเด็กด้วยที่มีหมอขยันๆไปช่วยดูแล

นพรัตน์ แสนเขียว
IP: xxx.123.173.226
เขียนเมื่อ Wed Sep 15 2010 13:51:29 GMT+0700 (ICT)

เมย์เม่...เจ๋งอะ

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า