สมาชิก
แลกเปลี่ยน

ระบบหมู่เลือด

ระบบหมู่เลือด

 ระบบหมู่เลือด Rh
                         เป็นระบบหมู่เลือดที่สำคัญรองลงมาจาก หมู่เลือด ABO    แอนติเจน Rh เป็นแอนติเจนบนเม็ดเลือดแดงของ
คนที่เหมือนกับแอนติเจนบนเม็ดเลือดแดงของลิง Rhesus
Landsteiner และ Wiener เป็นผู้ค้นพบว่า rabbit antisera ต่อเม็ดเลือดแดงของลิง Rhesus สามารถ ทำให้เม็ดเลือดแดงของคนส่วนใหญ่จับกลุ่มได้ คนเหล่านี่จัดว่าเป็นหมู่เลือด Rh +ve ในระบบ Rh นี้ แอนติเจน D (antigenic determinant Rho) มีความสำคัญที่สุดในทางการแทย์ เป็น แอนติเจนที่แรงกว่าแอนติเจนตัวอื่นในระบบเดียวกัน
เมื่อกล่าวถึงว่าเป็นหมู่เลือด Rh +ve หมายถึงบนผิวเม็ดเลือดแดงนั้นมี D-antigen อยู่ ส่วนหมู่เลือด Rh-ve หมายถึงการไม่มี D-antigen บนผิวเม็ดเลือดแดง

        ในคนไทย ประมาณมากกว่า 99% เป็นหมู่เลือด Rh +ve
                      ประมาณ 1 : 500 เป็นหมู่เลือด Rh -ve
        ในบ้านเราหมู่เลือด Rh ไม่ค่อยเป็นปัญหาในการให้เลือดเท่าใด และมักจะไม่ใช่เป็นสาเหตุและสาเหตุของโรค
hemolysis ในทารกแรกเกิด  


                         ปัญหาของการให้เลือดในระบบ Rh
         ปัญหาจะเกิดขึ้นได้กับคนที่มีหมู่เลือด Rh -ve ถ้าหากได้รับเลือดที่เป็นหมู่ Rh + ve เข้าไป ในครั้งแรกจะ
ยังไม่มีปฏิกริยาอะไรเกิดขึ้น แต่ร่างกายซึ่งเดิมไม่มีแอนติบอดีย์ต่อ D-antigen มาก่อน จะเริ่มสร้างแอนติบอดีย์ ต่อ D antigen ขึ้นมาในร่างกาย ต่อเมื่อมีการได้รับเลือดที่เป็น Rh+ve อีกครั้ง คราวนี้จะเกิดปฏิกริยาระหว่าง D antigen บนเม็ดเลือดแดงของผุ้ให้ (Donor) กับแอนติบอดีบ์ต่อ D antigen ที่เกิดขึ้นในร่างของผู้รับ เกิดการจับกลุ่มเป็นตะกอนของเม็ดเลือด เกิดการแตกของเม็ดเลือดซึ่งเป็นอันตรายต่อผู้รับเลือดได้

--------------------------------------------------------------------------------
                    ระบบหมู่เลือด Lewis (Lewis blood group)
          เป็นระบบที่มีแอนติเจนแบบพิเศษต่างจากแอนติเจนอื่นๆของเม็ดเลือดแดงคือ มิได้เป็นส่วนของ Red cell membrane แต่จะเป็นแอนติเจนที่ละลายอยู่ในซีรั่มแล้วไปติดอยุ่ที่ผิวของเม็ดเลือดแดง ดังนั้นเม็ดเลือดแดงที่ไม่มีแอนติเจน Lewis เมื่อนำไปผสมกับซีรั่มที่มีแอนติเจน Lewis จะกลายเป็นเม็ดเลือดแดงที่มีแอนติเจน Lewis อยู่บนผิวเม็ดเลือดได้ แอนติเจน Lewis เกิดจากสาร precursor เดียวกันกับ H antigen  แอนติเจนในระบบนี้มีอยู่ด้วยกัน 2 ชนิด คือ Lewis a (Le a) และ Lewis b (Le q) gene ที่กำหนดให้มีแอนติเจน Lewis คือ Le gene ซึ่งเด่นกว่า le gene ดังนั้นในคนที่มีลักษณะยีน  Le/Le  Le/le genotype จะมีแอนติเจน Le ในซีรั่ม
 le/le genotype จะไม่มีแอนติเจน Le ในซีรั่ม 

หลักการให้เลือด

        ถ้าเรียนวิทยาศาสตร์ มาสมัยมัธยม จะมีหลักว่าเลือดของผู้ให้ จะต้องไม่มี Antigen ที่ผู้รับ มี Antibody นั้น ดังนั้น คนหมู่เลือด O ซึ่งไม่มี Antigen และ แอนติบอดี้ สามารถให้เลือดได้ทุกหมู่เลือด แต่จะสามารถรับได้ เฉพาะหมู่เลือด O เท่านั้น 
       ส่วนคนที่มีหมู่เลือด AB ไม่ควรให้เลือดแก่หมู่อื่นทั้ง A,B และ O เพราะมี Antigen ทั้ง A,B ถ้าให้แก่ผู้รับอาจจะเกิดการตกตะกอนของเลือดได้ แต่หมู่AB สามารถรับเลือดได้ทุกหมู่ แต่ในความเป็นจริง เวลาแพทย์จะให้เลือด จะต้องตรงหมู่กันเท่านั้น (ยกเว้นกรณีฉุกเฉินจำเป็นจริงๆ เท่านั้นจึงเลือกใช้เลือดอย่างที่บอกไว้ ข้างบน) เนื่องจากถ้าถ้าเป็นเลือดต่างกรุ๊ป อาจจะทำปฏิกริยากัน ทำให้เกิดการแตกของเม็ดเลือดได้ 
         ยกตัวอย่างเช่น คนเลือด Gr AB รับเลือด Gr A มา แม้ว่า ตัวเองไม่มี Antibody A ไปทำลายเม็ดเลือดที่รับมา แต่ในน้ำเลือดคนให้มา จะมี Antibody B ซึ่งจะปฎิกริยากับ Antigen ของตัวเองได้
แม้แต่เลือดกรุ๊ปเดียวกัน ก็ยังมีโอกาส เป็นได้เช่นกัน แต่น้อยกว่า ดังนั้นก่อนให้เลือด จึงต้องเอาเลือดทั้งสองฝ่าย มาตรวจสอบ ความเข้ากันได้ก่อน (Group matched)

        ดังนั้นคนที่เลือดกรู๊ป AB ซึ่งน่าจะดี ที่รับเลือดได้ทุกกรุ๊ป กลับหาเลือดยากเนื่องจาก เลือดกรุ๊ปนี้มีอยู่ไม่ถึงห้าเปอร์เซนต์ของประชากรทั้งหมด เวลาต้องหากรุ๊ปเดียวกันตอนให้เลือด จึงหายากหน่อย ไม่ดีเหมือน ที่คิด




 



 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า
· คำสำคัญ: ระบบหมู่เลือด 
· หมายเลขบันทึก: 139180 · เขียน:  
· ความเห็น:
4
 · อ่าน: แสดง
· สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
แจ้งลบ
แจ้งลบ
nong
IP: xxx.53.0.74
เขียนเมื่อ Mon Feb 09 2009 21:36:37 GMT+0700 (ICT)

ดีครับ กำลังหาอยู่

panngam18
IP: xxx.26.168.195
เขียนเมื่อ Mon Jun 08 2009 11:55:33 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะคือว่าอย่ากทราบชื่อเต็มๆของระบบหมู่เลือด RH ว่ามันมาจากคำว่าอะไร

พัชชานิตย์ ปิติ
IP: xxx.7.188.106
เขียนเมื่อ Sun Aug 16 2009 16:38:17 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณนะคะ

กำลังต้องการอยู่พอดีเลย

ครูชีววิทยา
เขียนเมื่อ Tue Aug 18 2009 13:42:44 GMT+0700 (ICT)

Rh มาจากคำว่า Rhesus เป็นชื่อลิงชนิดหนึ่งค่ะ เหตุที่เจอเพราะมีการเอาเลือดคนฉีดเข้าไปในลิงแล้วลิงก็สร้างภูมิคุ้มกัน

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
ใส่รูปหรือไฟล์