"สอนภาษาไทยอย่างไรให้โดนใจชาวต่างชาติ" (ตอนที่ ๑)

 ภาษาไทยก้าวสู่เวทีโลกแล้ว 

 

ในช่วงวันที่ ๑๘ - ๑๙ สิงหาคม ที่ผ่านมา ผมได้พาคณะอาจารย์ภาษาไทยไปร่วมสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง  "ก้าวสู่มืออาชีพ : การสอนภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ"  ที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร   ผมเห็นว่าสาระการสัมมนามีประโยชน์มากสำหรับอาจารย์ภาษาไทยทุกท่านที่กำลังสอนภาษาไทยให้แก่ชาวต่างประเทศ รวมทั้งบุคคลทั่วไป ที่สนใจว่า  ภาษาไทยเรานั้นมิได้มีเพียงคนไทยที่เรียนรู้เท่านั้น หากยังเป็นที่นิยมเรียนของคนต่างประเทศมากมาย ไม่ว่าจะเป็นชาวจีน ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม ชาวยุโรป หรืออเมริกา  ภาษาไทยได้ก้าวสู่เวทีโลกแล้ว

 

ความเป็นมา

            เหตุผลที่ผมได้พาคณะอาจารย์ไปสัมมนาในครั้งนี้ก็เนี่องมาจาก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ซึ่งมีโครงการร่วมมือกับต่างประเทศมาช้านาน ได้มีการแลกเปลี่ยนอาจารย์และนักศึกษาไปยังประเทศต่างๆ หลายประเทศ  โดยเฉพาะประเทศจีน  ญี่ปุ่น  เกาหลี นั้นได้ร่วมมือมานานนับสิบปีแล้ว  เช่น  กับมหาวิทยาลัยภาษาต่างประเทศปักกิ่ง , จีน    มหาวิทยาลัยยูนนานนอร์มอล , จีน   มหาวิทยาลัยชนชาติกว่างซี , จีน  ล่าสุดกับมหาวิทยาลัยหงเหอ ,จีน  นอกจากนี้ยังได้มีโครงการร่วมมือกับมหาวิทยาลัย ๖ แห่งในญี่ปุ่น  มหาวิทยาลัยชิกะ .ญี่ปุ่น มหาวิทยาลัยเทนริ , ญี่ปุ่น  มหาวิทยาลัยฮันกุก , เกาหลี และล่าสุดกับมหาวิทยาลัยในประทศเวียดนาม  และประเทศกัมพูชา

            อาจารย์ภาษาไทยของเรามีความรู้ความเชี่ยวชาญการสอนภาษาไทยแก่นักศึกษาต่างชาติเหล่านี้มานานมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง ผมเองก็ได้เคยไปสอนภาษาไทยที่มหาวิทยาลัยภาษาต่างประเทศปักกิ่ง ๒ ครั้งๆ ละ ๑ ภาคเรียน และสอนภาษาไทยแก่นักศึกษาจีน ญี่ปุ่น ในมหาวิทยาลัยมานานกว่า ๗ ปีแล้ว จึงคิดว่าจะทำหลักสูตรการสอนภาษาไทยสำหรับชาวต่างประเทศ จึงได้พาคณะอาจารย์ไปศึกษาแนวทางการดำเนินงานที่มศว.ประสานมิตรด้วย เพราะอาจารย์ของเราคือ รศ.โกชัย  สาริกบุตร ซึ่งเกษียณอายุแล้วได้ไปเป็นวิทยากรที่นั่นด้วย

 

สาระความคิดจากที่สัมมนา

             

             ภาษาไทย กำลังเป็นที่สนใจของชาวต่างประเทศไม่ว่าจะเป็นแถบเอเซีย ยุโรป หรืออเมริกา  โดยเฉพาะจีน เกาหลี ญี่ปุ่น เวียดนาม   ปีหนึ่งๆ ได้ส่งนักศึกษามาเรียนในสถาบันการศึกษาเมืองไทยนับพันคน  แต่เนี่องจากแต่ละสถาบันไม่ว่าจะระดับประถม มัธยม หรืออุดมศึกษา ต่างก็สอนไปตามนโยบายและหลักสูตรเฉพาะกิจตามโครงการที่สุดแต่จะตกลงกัน ทำให้การสอนภาษาไทยแก่ชาวต่างประเทศเป็นไปในลักษณะ "ต่างคนต่างทำ"   ไม่มีใครกำหนดไว้เป็นมาตรฐานกลาง  ข้อสอบวัดระดับความสามารถทางภาษาอย่าง  ภาษาอังกฤษ  ภาษาจีนหรือภาษาญี่ปุ่น ของภาษาไทยนั้นไม่มี  ดังนั้นจึงมีกลุ่มผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญการสอนภาษาไทยแก่ชาวต่างชาติ ได้พยายามถ่ายทอดความรู้ความเชี่ยวชาญนั้นไปสู่คนอื่นๆ เพื่อให้เกิดแนวทางที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน  การอบรมสัมมนาในเรื่องดังกล่าวนี้จึงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องเพื่อเชื่อมความรู้ไว้ด้วยกันเพื่อพัฒนาไปสู่ความเป็นมาตรฐานต่อไป (คล้าย KM )

 

เทคนิคและวิธีการสอนภาษาไทยแก่ชาวต่างประเทศ

 

    "ไม่มีวิธีการสอนใดดีที่สุด     มีแต่วิธีที่เหมาะสมเท่านั้น"  หมายความว่า สามารถพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะการใช้ภาษาไทยได้เร็ว ทำให้เขาภูมิใจในความสำเร็จในการสื่อสาร และขยายการสื่อสารออกไปอย่างกว้างขวางจนเกิดความชำนาญในที่สุด  ดังนั้นผู้สอนต้องรู้จักประยุกต์วิธีการต่างๆ โดยอาศัยบุคลิกภาพ ความรู้ ทักษะของตนช่วยให้เขาเชื่อถือ ศรัทธาสามารถนำเขาไปสู่ความสำเร็จดังกล่าว

 

จิตวิทยาการสอนภาษา

             ๑  การเรียนภาษาสัมพันธ์กับความแตกต่างระหว่างบุคคล  หมายถึงความสามารถในการเรียนภาษาของแต่ละคนช้าเร็วไม่เท่ากัน

             ๒ วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อการใช้ภาษา การเรียนภาษาจึงต้องเรียนรู้วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมของภาษานั้นๆ ด้วย แต่ต้องเข้าใจว่า ผู้เรียนอาจปฏิเสธวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมภาษาที่ผู้สอนหยิบยื่นให้ก็ได้ ดังนั้นต้องหาวิธีการจูงใจเขาให้เรียนรู้และยอมรับให้ได้

             ๓ คนสื่อสารกันก็เพื่อความเข้าใจกัน โดยใช้ภาษาเป็นเครื่องมือ แต่ถ้าภาษาแตกต่างกันแม้ไม่รู้หากต้องการจะสื่อสารกันคนก็จะหาหนทางที่จะสื่อสารกันเองได้ ดังนั้นถ้าผู้เรียนมีแรงจูงใจสูงเช่นนี้ การสอนภาษาย่อมป็นเรื่องง่าย

             ๔ การสอนภาษา ต้องสอนให้ผู้เรียนรู้จักคิดภาษาด้วย โดยใช้วิธีการสร้างสถานการณ์หนึ่งๆ ขึ้นมาแล้วถามว่า "จะทำอย่างไร โดยอธิบายเหตุผลในการทำเช่นนั้นด้วย"

(โปรดติดตามอ่านตอนต่อไป)

      

              

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 120836
 เขียน:  
 ความเห็น: 17  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

มะปรางเปรี้ยว
เขียนเมื่อ Mon Aug 20 2007 20:24:41 GMT+0700 (ICT)

 สวัสดีค่ะอาจารย์กรเพชร

 อยากให้อาจารย์เขียนบันทึกสอนภาษาไทยในบล็อกด้วยจังเลยคะ คือว่าหนูเป็นพวกชอบสะกดผิด ใส่วรรณยุกต์ไม่ถูกบ้างละ ทำให้อ่านออกเสียงผิด มีผู้ใหญ่หลายๆ ท่านใน gotoknow ส่งเมล์มาเตือนบ่อยคะ

  หากอาจารย์พอมีเวลา รบกวนด้วยนะคะ :)

ศักราช
เขียนเมื่อ Mon Aug 20 2007 20:30:13 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับอาจารย์กรเพชร

ทุกวันจะเห็นลุงปั๋นตรงมุมก่อนห้องไรโซ...แต่ตอนนี้ คงไม่ได้เอิ้นแซวทักทายแล้ว เพราะลาออกจากหัวหน้าสำนักงาน(ตามเงื่อนไขของมหาวิทยาลัย ไม่รู้เป็นวิธีคิดของใคร)

แต่ก็ดีครับ...จะได้มีเวลาเรียน..เขียน...อ่าน หากจะให้ลุงปั๋นรับใช้...หรือคิดทำเรื่องอะไรบอกนะครับ

 ผมจะติดตามงานของอาจารย์ทุครั้งที่มีโอกาส

กฤษณา สำเร็จ (Krisana Sumret)
เขียนเมื่อ Mon Aug 20 2007 20:31:00 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะ อ.กรเพชร

  • คาดไม่ถึงค่ะว่าการสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติต้องใช้เทคนิคที่ละเอียดอ่อนขนาดนี้..
  • ขอบคุณสำหรับบันทึกที่ให้ความรู้กว้างขวางขึ้นค่ะ
นายกรเพชร
เขียนเมื่อ Mon Aug 20 2007 21:58:00 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับ คุณมะปรางเปรี้ยว

ผมเขียนให้อ่าน ๑ ตอนแล้วนะครับ และจะเขียนให้อ่านต่อไปเรื่อยๆ ครับ  ขอบคุณครับที่แนะนำมา

นายกรเพชร
เขียนเมื่อ Mon Aug 20 2007 22:01:32 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับ อาจารย์ศักราช

ไม่เป็นไรครับ เรา"เอิ้น" กันที่ไหนก็ได้  ผมคงต้องขอความรู้เรื่องจัดการบล็อกอีกหลายเรื่อง เช่น หน้าตาบล็อก การจัดการบนแพลนเน็ต การเก็บบันทึกลงบล็อกให้เป็นหมวดหมู่  ขอบคุณมากครับที่เขียนมารวดเร็วปานกามนิตหนุ่ม

นายกรเพชร
เขียนเมื่อ Mon Aug 20 2007 22:05:52 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับคุณกฤษณา สำเร็จ

ขอบคุณมากครับที่ติดตามมาโดยตลอด ผมจะพยายามถ่ายทอดเรื่องนี้ให้เข่าใจว่า ศาสตร์การสอนภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ เป็นเรื่องละเอียดอ่อนมากกว่าสอนเป็นภาษาแม่ เพราะคนต่างชาติที่ไม่เคยแม้แต่จะเห็น ก ข นั้น เป็นเรื่องท้าทายมาก และภาษาไทยนั้นยากมากครับ คนสอนจึงต้องเข้าใจอะไรมากมาย แต่ก็สนุกครับ

ดอกไม้ทะเล
เขียนเมื่อ Tue Aug 21 2007 21:35:21 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะพี่กรเพชร

        ขอบพระคุณค่ะที่พี่จำแอมแปร์ได้แล้ว  ดีใจจังเลย...  บันทึกที่พี่เขียน น่าติดตามมากนะคะ  
        การสอนภาษาไทยให้แก่ชาวต่างชาติ นี้  ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ จริงๆค่ะ  พี่กรเพชรเก่งจังเลย  พี่ไปสอนภาษาไทยที่เมืองจีนครั้งละนานๆเหมือนกันนะคะ  คงจะมีโอกาสได้ฟังพี่เล่าเรื่องเมืองจีนเป็นของแถมด้วย         
       
ช่วงหนึ่ง  แอมแปร์มีโอกาสช่วยงานที่หน่วยวิเทศสัมพันธ์  มีโอกาสคุยกับฝรั่งแบบผิดๆถูกๆจนเมื่อยมือกันไปทั้งสองฝ่าย   : )
        ส่วนพ่อกับแม่ก็มีโอกาสสอนสามเณรที่มาจากเนปาล ให้พูดสื่อสารภาษาไทยอย่างง่ายๆในชีวิตประจำวัน สอนแบบบ้านๆเหมือนกันเพราะต่างฝ่ายต่างก็ไม่รู้ภาษาของกันและกัน   พอดีพระที่วัดเขาไม่มีเวลาสอนให้    แม่ก็ช่วยสอนให้พูดคำง่ายๆเป็นคำๆไป  
         พ่อบอกว่าต้องหาให้เจอว่าภาษาของเขา มีอะไรที่คล้ายของเรา  และมีอะไรที่ต่างจากของเรา  และเริ่มจากที่เหมือนกันก่อน  เวลาสอนบางทีพูดผิดพูดถูกก็หัวเราะกันลั่น  ดูสามเณรน้อยๆเขาสนุกรื่นเริงกันทุกครั้งที่มาที่บ้าน
         แอมแปร์เลยได้ข้อคิดว่าหากเริ่มด้วยทัศนคติในทางบวก  การเรียนภาษาก็จะง่ายขึ้นเยอะ (ภาษาที่แอมแปร์กลัวที่สุดในโลกคือภาษาคณิตศาสตร์ค่ะ) 
         สุดท้ายนี้ รู้สึกคิดถึง ระลึกถึงอาจารย์เอกไทยที่ มศว.ประสานมิตรจังเลยค่ะ  ของแอมแปร์กระโดดไปอยู่ศาสตร์การสื่อสาร  แต่ก็ยังเนื่องด้วยภาษาไทยอยู่ดี  
          ขอบพระคุณสำหรับบันทึกน่าอ่านของพี่นะคะ    แอมแปร์จะรอติดตามตอนต่อไปค่ะ

นายกรเพชร
เขียนเมื่อ Thu Aug 23 2007 23:07:51 GMT+0700 (ICT)

น้อง"ดอกไม้ทะเล" (ไม่เค็มหมดหรือ?)

         ดีใจที่สนใจ      ภาษาไทยละเอียดอ่อน

ต่างชาติเขาสะท้อน  ภาษาไทยนั้นไพเราะ

คนไทยพูดไทยชัด     จงฝึกหัดพูดเสนาะ

คำหยาบเขาจะเยาะ    ว่าคนไทยไม่นำพา

เขามาต่างบ้านเมือง   เขารู้เรื่องดียิ่งกว่า

เขาเขียนแลพูดจา       ดีจนน่าอัศจรรย์ใจ

ของเราเราต้องรักษ์    ต้องรู้จักการแก้ไข

                    ขอบคุณด้วยใจจริงจ้ะ

พูดเขียนต้องเป็นไทย  ต้องชัดเจนถูกต้องเอย

 

 

ดอกไม้ทะเล
เขียนเมื่อ Sat Aug 25 2007 00:06:59 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะพี่กรเพชร

แอมแปร์เข้ามาเรียนว่าพี่ช่างลึกซึ้งอะไรเช่นนี้  แอมแปร์ไม่เคยนึกถึงเรื่องรสชาติของน้ำทะเลเลย  ... อยู่มาได้ตั้งนาน  : )

ขอบพระคุณสำหรับคำตอบที่เป็นกลอนค่ะ  คิดถึงตอนเรียนอีกแล้ว  ของแอมแปร์กว่าจะแต่งกลอนได้ คิดจนหมดชั่วโมงทุกที  ในขณะที่พี่คงใช้เวลาคิดกลอนนี้ไม่ถึงสองนาที 

แอมแปร์จะรออ่านบันทึก"สอนภาษาไทยฯ"ของพี่กรเพชรนะคะ

นายกรเพชร
เขียนเมื่อ Wed Sep 05 2007 20:37:20 GMT+0700 (ICT)

ดอกไม้ทะเลแสนสวย

           พี่กำลังรวบรวมความรู้เรื่องการสอนมาเขียนอยู่ตอนนี้ติดพันเขียนเรื่องสารคดีท่องเที่ยวญี่ปุ่น ตามอ่านดูได้เลยครับ

กุ๊ก
IP: xxx.151.232.70
เขียนเมื่อ Sun Sep 14 2008 10:07:42 GMT+0700 (ICT)

อ่านบทความแล้วรู้รู้ได้ความรู้มากมายเลยค่ะ

คือว่าตอนนี้กะลังเริ่มต้นสอนภาษาไทยกับชาวต่างชาติ...

ไม่มีหลักเลยค่ะ..เพราะไม่เคยสอนชสวต่างชาติมาก่อน

ยังไงรบกวนช่วยแนะนำด้วยนะค่ะ

หอมมะลิ105
เขียนเมื่อ Fri May 21 2010 18:40:54 GMT+0700 (ICT)

เรียน อาจารย์

มีเพื่อนต่างชาติต้องการมาศึกษาวัฒนธรรม ชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทย แต่ไม่เข้าใจภาษาไทย และต้องการเรียนภาษาไทย

ไทราบว่าอาจารย์พอจะกรุณาแนะนำสถานที่เปิดสอนหลักสูตรระยะสั้นภาษาไทยสำหรับชางต่าชาติ ฟัง พูด อ่าน เขียน ขั้นพื้นฐาน

ขอบคุณล่วงหน้าคะ

สายหยุด

ฟ้าใส
IP: xxx.142.148.9
เขียนเมื่อ Mon Aug 09 2010 11:21:46 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะ อาจารย์

ตอนนี้ ฟ้าสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติพอดี

ขอคำแนะนำ เพื่อเพิ่มประสบการณ์การสอนให้ฟ้าด้วยน่ะค่ะ

ขอบคุณค่ะ

สอนให้คนมาเลเซีย ที่เป้นอุปสรรคมากๆก็เรื่อง การผันสระกับวรรณยุกต์ เด็กจะเข้าใจยากมากค่ะ

กิตติ
IP: xxx.42.104.133
เขียนเมื่อ Thu Jul 14 2011 22:18:20 GMT+0700 (ICT)

จากประสบการณ์ของตัวเองและพี่สาวที่สอน การสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ จะต้องเริ่มที่การใช้ภาษาที่เรียกว่าภาษาโฟเน

ติกช่วยก่อน เพื่อให้ชาวต่างชาติพูดภาษาไทยในประโยคที่ง่ายๆก่อน แล้วต้องมี tone เสียงให้เขาด้วย จะต้องสอนพูดก่อน(จะสอนแบบเด็กไทยไม่ได้ จะสอนแบบ ท่อง กอไก่ ขอไข่ ....ไม่ได้ เพราะจะทำให้เขาพูดไม่ชัด แล้วจะแก้เสียงได้ยาก) จะใช้เวลาสอนพูดประมาณ 2 เดือน(ถ้าเรียนทุกวัน จ-ศ วันละ 4 ชม.) เข้าเดือนที่ 3 จะเป็นเริ่มเขียนตัวอักษร การสอน จะสอนแบบแยกอักษรต่ำ อักษรสูง อักษรกลาง แล้วแยกสระเสียงยาว ตัวสะกดเป็น พอเดือนที่ 4 ก็จะสอนตัวสะกดตาย สระเสียงสั้น แล้วตัวที่เป็นตัว

สะกดพิเศษ แล้วจะที่เทคนิคการจำคำบางคำ เช่น สัตว์ จะบอกเขาว่าภาษาอังกฤษหมายถึงอะไร วิธีจำก็คือ ส เป็นสัตว์ ต เป็นสัตว์

แต่ ว ไม่ใช่สัตว์ .....คิดว่าน่าจะพอมีประโยชน์บ้างนะครับ

อรพินท์ รหัส 49
IP: xxx.109.22.83
เขียนเมื่อ Tue Aug 02 2011 14:40:04 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะ อาจารย์

อาจารย์สบายดีนะค่ะ หนูเป็นลูกศิษย์อาจารย์ รหัส 49 ไม่รู้เหมือนกันว่าอาจารย์จะจำได้ไหม ตอนนี้หนู้ได้ทำงานที่ โรงเรียนเพื่อนภาษา ก็คือ ทำงานเกี่ยวกับการสอนภาษาไทยนั่นแหละค่ะ มันไม่ง่ายอย่างที่คิดไว้เลยนะค่ะ ที่ยากไปกว่านั้นนั้นคือ จะต้องให้กับชาวต่างชาติ ฉะนั้น จะต้องได้ทั้งภาษาไทย และ ภาษาอังกฤษ แต่ยังไงหนูก็จะพยายาม ขอบคุณที่แบ่งปันความรุ้และบทความดีๆให้ได้อ่านนะค่ะ

สุดท้ายนี้ อยากให้อาจารย์รักษาสุขภาพด้วยนะค่ะ

krookedkorat
IP: xxx.89.77.231
เขียนเมื่อ Mon Oct 01 2012 10:14:11 GMT+0700 (ICT)

I've taught Japanese,Germany and French to speak and write Thai. It takes around 40-60 hours. Actually I got a Thai minor while I learn English major.

thanitia
IP: xxx.120.84.65
เขียนเมื่อ Sun Apr 21 2013 09:15:39 GMT+0700 (ICT)

teach Thai language private 200  baht  per hour contact thanitia@gmail.com

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า