AAR มหกรรมจัดการความรู้ระบบบริการปฐมภูมิ

เมื่อวันที่ ๒๗ – ๒๘ สิงหาคม ๕๒ ดิฉันลาโรงเรียนไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเพื่อนๆ ที่แซนดาเล รีสอร์ท พัทยา ครั้งนี้เป็นรวมพลังศิษย์เก่า สคส. ไปจัดกระบวนการ KM ให้กับกลุ่มเจ้าหน้าที่ที่ทำงานอยู่ในระบบบริการปฐมภูมิจากทั่วประเทศ

ความคาดหวังคือ การได้ไปทำงานกับกลุ่มเพื่อนที่มีใจรักในการจัดการความรู้ ที่ต่างก็ตั้งใจพกพาเอากระบวนการเรียนรู้ที่แต่ละคนมีมาแลกเปลี่ยนกัน ในบรรยากาศร่วมเรียนรู้ ที่คล้ายๆ กับจะเป็นห้องทดลองกระบวนกร  และได้ไปเรียนรู้อะไรใหม่ๆ จากการไปร่วมงานในครั้งนี้

สิ่งที่ได้มากกว่าความคาดหวังคือ อาจารย์วิจารณ์มาดูการจัดกระบวนการในบ้านการจับประเด็นที่ดิฉันเป็นกระบวนกร แล้วเอ่ยสั้นๆ ว่า “ดี” เมื่อท่านได้ชมสื่อวีดิทัศน์เรื่อง “เข้าใจเขา เข้าใจเรา แบ่งปันสังคม” ซึ่งเป็นเรื่องของการใช้ภาคสนามที่เขาใหญ่เป็นหนทางของการเรียนรู้ชีวิต ที่ดิฉันเลือกมาให้ได้ฝึกการจับประเด็น และมีโอกาสได้รับหลักคิด  หลักทำ / หลักธรรม ดีๆ จากอาจารย์ในช่วงของการเสวนาภาคบ่ายมาเติมกำลังใจให้เต็ม (คุณหมอสมชายท่านใช้คำว่า 'เป่ากระหม่อม')

" อาชีพที่ทำประโยชน์แก่คนอื่น เป็นชีวิตที่ดี ถ้าเรามีความมุ่งมั่นที่จะทำหน้าที่นี้ให้ดีที่สุด หาวิธีการทำให้ได้ดี ก็ทำได้ตั้งแต่ทำดีคนเดียว... แบ่งเผื่อแผ่รัศมีของความดีให้กับกลุ่มและทีม ทำให้เกิดความดีกับองค์กร ตรงนี้ KM จะเข้ามาช่วยเป็นพลังให้ทำได้มากขึ้น และถ้าเข้าไปเกี่ยวข้องกับระบบได้ก็จะเกิดประโยชน์ในวงกว้างได้ โดยที่ตัวเราไม่ได้เข้าไปสัมผัสกับคนเหล่านั้นเลย เป็นการสร้างบุญกุศลที่กว้าง

KM ต้องการ positive approach และวิธีคิดเชิงบวก

KM เป็นระบบการทำงานที่มีการเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา และมีการปรับตัวอยู่เรื่อยไป เกิดชีวิตที่สนุกสนาน เป็นชีวิตที่ดี การอยู่กับคนอื่น เรียนรู้จากคนอื่น เป็นความงดงามของ KM ...ของชีวิต ...เป็นเหมือนการปฏิบัติธรรม"

ได้รู้จักว่าคุณถาวร เกตสุวรรณ วิทยากรในฐานการออกแบบกระบวนการเรียนรู้ อ่อนโยนมากกว่าวิศวกรคนไหนๆ ที่เคยรู้จักมา และคิดกระบวนการเรียนรู้ได้อย่างสร้างสรรค์จนน่าชวนมาเป็นครูที่โรงเรียน

ได้รับหนังสือชื่อ "สารพัดช่าง KM สู่ LO" ที่เป็นหนังสือเล่มล่าสุด ที่ สคส.จัดพิมพ์ มาเป็นกระจกในการใคร่ครวญการทำงานKMของที่โรงเรียนที่ล่วงไปแล้ว และ ช่วยทำให้งานกำลังจะเกิดขึ้นให้มีความแม่นยำรัดกุมขึ้นกว่าเดิม

สิ่งที่ได้น้อยกว่าความคาดหวังคือ ไม่มีคำถามเรื่องการจับประเด็นที่พบจากการปฏิบัติจริงมาแลกเปลี่ยนพูดคุยกัน และผู้เข้าร่วมกิจกรรมจำนวนมากยังไม่มีในทักษะพื้นฐานในเรื่องของการจับประเด็นมาเลย

เรื่องที่จะนำไปพัฒนาต่อยอดการปฏิบัติ  บ้าน KM ทั้ง ๔ หลัง ได้แก่ การออกแบบกระบวนการเรียนรู้ การตั้งคำถาม การจับประเด็น การถอดบทเรียน เป็นความรู้พื้นฐานที่น่าจะนำไปจัดกระบวนการเรียนรู้ให้กับผู้ที่ต้องทำหน้าที่เป็นคุณอำนวย (facilitator) เพื่อให้เกิดความมั่นใจในการทำงานจัดการความรู้ต่อไป

กระบวนการในบ้านเรียนรู้ : ทักษะการจับประเด็น

วันที่  ๒๘  สิงหาคม  ๒๕๕๒

เวลาที่ใช้   ๔๕  นาที

จำนวนสมาชิกในกลุ่ม  ๓๐  คน

วัตถุประสงค์ของกิจกรรม

ฝึกทักษะการจับประเด็นด้วยการทดลองปฏิบัติจริง  ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้วิธีการในการจับประเด็นร่วมกัน

ขั้นตอนของกิจกรรม

๑.     พาให้ทุกคนกลับมาอยู่กับปัจจุบันขณะ ด้วยเสียงระฆังแห่งสติ

๒.    แนะนำตัวด้วยชื่อเล่น ฝึกความจำ ความคิดเชื่อมโยงหาความสัมพันธ์ของชื่อแล้วแบ่งกลุ่มประเภทของชื่อเล่นตามแบบของตน

๓.    เขียนอุปสรรคปัญหาที่ตนพบในการจับประเด็น มาคนละ ๑ ข้อ

๔.    ชม VCD ชุด “เข้าใจเขา เข้าใจเรา แบ่งปันสังคม” ฝึกการจับประเด็น ทั้งจากเสียงที่ได้ยิน และเสียงที่ต้องใช้ใจฟัง ซึ่งต้องอาศัยทักษะการรับฟังอย่างลึกซึ้ง

๕.    แบ่งกลุ่มย่อย ช่วยกันจับประเด็นจากเรื่องที่ได้รับชม

๖.     นำเสนอด้วยผังความคิด

๗.    สรุปกิจกรรมด้วยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน