เราจะลดความเหลื่อมล้ำและครองตนอย่างไร?..ในฐานะผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง

ในปัจจุบัน  การทำงานในฐานะผู้ปฏิบัติการขั้นสูง(APN)  มีทั้งข้อดีและข้อจำกัดบางอย่าง ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำภายในจิตใจของเพื่อนร่วมงานไม่มากก็น้อย

แล้ว APN จะครองตนอย่างไร? เพื่อลดปัญหาเหล่านี้

เพื่อนๆอาจอยากทราบว่า ตอนนี้พยาบาลมี 2 ประเภท คือ

• พยาบาลทั่วไป 

• ผู้ปฏิบัติการขั้นสูงหรือ APN

ท่านนายกสภาพยาบาล ศ. ดร. วิจิตร ศรีสุพรรณ  ให้คำตอบที่อธิบายง่ายๆ คือ เหมือนแพทย์ ถ้าไม่เรียนต่อ ก็เป็นแพทย์ทั่วไป  ถ้าไปเรียนต่อและได้วุฒิบัตร ก็จะเป็นแพทย์เฉพาะทาง  

APN ก็เช่นเดียวกัน หลังจากเรียนต่อปริญญาโทและไปสอบวุฒิบัตร เราก็ได้เป็นพยาบาลเฉพาะทาง  จะได้เข้าใจความหมายของ APN ง่ายขึ้น

สภาการพยาบาล ได้ริเริ่มให้มีผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูงมาตั้งแต่ปี 2545 โดยเริ่มวางระบบมาตั้งแต่ปี 2538 เพื่อตอบสนองความต้องการทางด้านสุขภาพของประชาชนให้ได้ครอบคลุม เท่าเทียม มีประสิทธิ ภาพ และ คุ้มค่าใช้จ่ายในระบบสุขภาพตามหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า และยังเป็นดัชนีที่บ่งชี้ ถึงความก้าวหน้าและเป็นการพัฒนาความรู ้ของวิชาชีพการพยาบาล

มาถึงวันนี้ เรามีผู้ปฏิบัติการขั้นสูง ทั้งหมด 709 คน มีทั้งหมด 6 รุ่น   หลังจากที่สภาฯได้จัดทำวิพากษ์สัญจรในกลุ่ม  APN ทั้ง 5 ภูมิภาค พบว่าส่วนใหญ่สามารถพัฒนาสมรรถนะและแสดงบทบาท จนมีผลงานเป็นที่ยอมรับในหน่วยงานของตนเอง ในขณะเดียวกันยังพบว่า อีกส่วนหนึ่งไม่สามารถพัฒนาสมรรถนะและปฏิบัติงานได้ตามบทบาททีควรจะเป็น

ปัจจัยที่ทำให้ APN สามารถพัฒนาสมรรถนะของตนได้

จากประสบการณ์ที่เราพบ จากการพูดคุยกับเพื่อน น้อง APN พยาบาลทั่วไป หรือ ผู้บริหาร

ขอวิเคราะห์กลุ่ม APN ก่อน จะเห็นว่า APN ที่มุ่งมั่นตั้งใจทำงาน อุทิศตนเพื่อวิชาชีพ มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ จากการนำเสนอผลงานในที่ต่างๆ 

แต่ขณะเดียวกันบางคนก็มองว่า APN ทำงานเพื่อตนเอง 

ส่วน APN ที่ไม่มีผลงาน เพื่อนพยาบาลก็มองว่า ทำงานไม่แตกต่างจากคนอื่น ๆ 

สำหรับผู้บริหารอาจมองว่า APN สามารถดูแลตนเองได้แล้ว  ก็ให้ดูแลตัวเองต่อไปและให้ดูแลช่วยเหลือคนอื่นด้วย 

อีกส่วนหนึ่งไม่ทราบว่าเกี่ยวกันไหม ท่าน ศ. ดร. สมจิตร หนุเจริญกุล บอกว่า ..APN  อาจารย์ขอใช้คำภาษาไทย ว่าเป็นผู้ปฏิบัติการขั้นสูง ซึ่งอาจารย์ก็ได้บอกว่า..ถ้าคำนี้  ทำให้เกิดความรู้สึกว่า การมีขั้นสูง ก็จะมีขั้นต่ำด้วย  ที่จริงแล้วอาจารย์ไม่ได้คิดเช่นนั้น

แล้ว APN จะก้าวข้ามความเหลื่อมล้ำถึงความรู้สึกของคนได้อย่างไร?

บทบาทของ APN ในปัจจุบัน  ดิฉันจะขอเล่าเรื่องตัวเองก่อนนะคะ

การที่สภาการพยาบาล เคยถามว่า แพทย์ และคนอื่นๆรู้ไหม ?  ว่าเราเป็น APN และคนไข้รู้ไหม ? ว่าเราเป็น APN 

เชื่อหรือไม่ ว่าดิฉันไม่เคยแนะนำตัวเองเป็น APN

แต่เราจะทำงาน..เหมือนที่เราเคยทำ เพราะตามสมรรถนะหลักของ APN เราทำมาก่อนที่เราจะได้รับวุฒิบัตร APN ด้วยซ้ำ  

ดังนั้นการทำงาน ถ้าเราทำอย่างตั้งใจ และคิดถึงการให้ มากกว่าการได้รับ

เมื่อนั้นอุปสรรคทั้งหลาย น่าจะลดลงไปได้ 

การทำงานของพยาบาล ถ้าเรามุ่งมั่นทำงานจริง เราจะก้าวข้ามอุปสรรคทุกอย่างไปได้ 

ถึงแม้ว่า เราอาจก้าวข้ามอุปสรรคไม่ได้ทั้งหมด แต่เราเลือกที่จะใช้ชีวิตอยู่กับสิ่งดีดี มีตั้งมากมาย

แต่ถ้าบังเอิญ...เราต้องตกไปอยู่ท่ามกลางคนคิดลบ   

The Secret บอกว่า..เราควรจะดีดตัวออกมาให้เร็วที่สุด

ถ้าทำไม่ได้อย่างน้อย  ก็อย่าให้ความคิดลบมาฝังในจิตใจเรา(เดอะท็อปซีเคร็ต,P183)

ดิฉันก็ใช้หลักการนั้น  ทำให้เราสามารถยืนอยู่ได้ค่ะ.

สิ่งที่ท้าทายอย่างหนึ่งที่ APN จะต้องทำให้ได้ คือ

การทำงานร่วมกันกับพยาบาลทั่วไปให้ได้  โดยไม่ทำให้คนอื่นรู้สึกว่า เราดี เราเก่งกว่า แต่ให้เขารู้ว่า ต้องมีเราที่ทำให้การทำงานง่ายและดี ไม่มีปัญหา ปิดช่องโหว่และเติมเต็มระบบสุขภาพทุกอย่าง จึงจะทำให้ APN ได้รับการยอมรับจากเพื่อนร่วมงานที่เป็นพยาบาล

ดิฉันเห็นว่า การก้าวข้ามความเหลื่อมล้ำของความรู้สึก ระหว่างตนเองและผู้อื่นได้

เรามาแก้..ที่ตัวเราก่อนดีไหมคะ เพราะอย่างน้อย  น่าจะแก้ง่ายกว่า ไปแก้ไขคนอื่น หรือเรารอแก้ไขระบบหรือ แก้ไขโครงสร้าง