นาย เต็มศักดิ์ พึ่งรัศมี

๑๔-๑๕ มกราคม ๒๕๕๕ ผมไปช่วยศูนย์มะเร็ง สุราษฏร์ธานี และโรงพยาบาลเครือข่าย สกัดความรู้จากการปฏิบัติ ในหัวข้อ การดูแลด้านจิตวิญญาณในคนไข้ระยะสุดท้าย ด้วยกระบวนการเรื่องเล่าเร้าพลัง ผู้เข้าร่วมซึ่งเป็นตัวจริงทำจริง ต่างนำเรื่องเล่าที่ตนเองประสบมาถ่ายทอดให้ผู้อื่นรับทราบ ทางผู้จัดงานได้ส่งแก่นความรู้...

บันทึกนี้เป็นเรื่องของพี่ๆน้องๆร่วมวิชาชีพพยาบาล แต่หมออย่างผมก็ได้เรียนรู้ไปด้วย พี่ทอง เป็นพยาบาลโรงพยาบาลประจำจังหวัด ป่วยเป็นมะเร็งเต้านมทั้งสองข้างมาหลายปี ตลอดเวลาที่ไม่สบาย ก็ยังทำงานปฏิบัติหน้าที่เป็นพยาบาลอย่างสม่ำเสมอ และยังอุทิศเวลาส่วนหนึ่ง เป็นวิทยากรและอาสาสมัครเพื่อถ่ายทอดประสบการ...

บันทึกนี้ผมขอใช้ชื่อสมมุติสำหรับคนไข้ แต่ใช้ชื่อจริงบุคคลและหน่วยงานที่เข้ามาให้ความช่วยเหลือ เพื่อแสดงความเคารพและขอบคุณ กรกฎาคม ๒๕๕๔ แพทย์โรคปอดส่งตัวคนไข้ผู้ชายอายุ ๕๔ ปีมาให้ผมฉายรังสีโรคมะเร็งปอดลุกลามไปกระดูกและสมอง ผมเรียกแกว่า ลุงตาล เมื่อพบกันวันแรก ผมต้อง"ใส่ดาว"ให้ลุง เป็นสัญญลักษ...

ผมเพิ่งไปดูละคร สี่แผ่นดิน เดอะมิวสิคัล มา ประทับใจอย่างไร อยู่ในอีกบันทึกนะครับ แต่ผมแยกบันทึกนี้ออกมา เพราะผมได้เรียนเรื่องการทำงานในระหว่างดูละครด้วย เอาเรื่องสั้นๆก่อน ตอนแม่พลอยเสียตาอ๊อด ที่ไปเป็นมาลาเรียตายที่ปักษ์ใต้ ความฝันว่าตาอ๊อดกลับมาอำลา ตอนผมอ่านหนังสือ ผมรู้สึกเฉยๆ แต่พอมาดูละคร...

ถ้า ดอกลำดวน เป็นสัญญลักษณ์ของผู้สูงอายุ เพราะกลีบดอกแข็งแรง หอมเย็นชื่นใจ บ่งบอกความงดงามของปัจฉิมวัย ผมเกิดคำถามว่า แล้วดอกไม้อะไร น่าจะเป็นสัญญลักษณ์ของคนที่อยู่ในช่วงเวลาสุดท้าย เคยมีคนตอบว่า ก็ ดอกไม้จัน ไง ที่ใช้ตอนเผาศพ เป็นมรณานุสติขั้นเลิศ ตอนออกแบบโลโก้หน่วยชีวันตาภิบาล palliative ca...

หน่วยรังสีรักษา หรือ ห้องฉายแสง ที่ผมทำงานอยู่มากว่ายี่สิบปี มีคนไข้มะเร็งมารับบริการวันละเป็นร้อยคน ทั้งมะเร็งระยะต้นที่ยังรักษาหายขาด และมะเร็งระยะท้ายๆที่รักษาเพียงเพื่อบรรเทาอาการ คนไข้ที่เป็นมะเร็งส่วนใหญ่ก็มีความทุกข์ ตนเองไม่ทุกข์คนเดียว แต่พลอยถึงญาติพี่น้องด้วย จึงไม่ค่อยได้ยินเสียงหัว...

แพทย์ใช้ทุนโทรศัพท์มารายงานผมว่า "สามีกับแม่คนไข้จะพากลับบ้าน แต่คนไข้ยังอยากจะรักษาต่อ อยากให้อาจารย์ช่วยไปคุยกับคนไข้เรื่อง hope" คนไข้เป็นผู้หญิงวัยทำงานอายุไม่ถึง 40 ปี เป็นมะเร็งปากมดลูก รักษาได้ไม่ถึง 6 เดือน ก็ลุกลามไปทั่ว ทั้งกระดูก เต้านม แล้วก็ปอด เพื่งจะผ่าตัดดามกระดูกที่หักไป แผลผ่...

หากเราปรารถนาสิ่งใดขึึ้นมาในชีวิต เราต้องทำสิ่งนั้นด้วยตัวเองก่อน และเราต้องทำสิ่งนั้นอย่างจริงใจและจริงจังด้วย ผมจะมีความศรัทธากับการกระทำ ผมเชื่อว่าการกระทำและการลงมือทำจะเปลี่ยนแปลงทุกสิ่งได้ แต่เราต้องทำเอง เราต้องพึ่งพาตัวเองให้มากที่สุด ทุกสิ่งที่คิด ทำเองก่อนหมดเลย ... ... ก่อนที่จะมีเคร...

ในวงการ palliative care มีคำเฉพาะคำหนึ่ง คือ The Daughter from California ถ้าแปลเป็นแนวไทยๆ ก็อาจจะเทียบได้กับ ลูกที่กลับมาจากกรุงเทพฯ (เวลาพูด ควรใส่สำเนียงท้องถิ่นหน่อยๆ จะได้อารมณ์มาก) คำนี้ เราใช้เรียกคนในครอบครัวคนไข้ระยะสุดท้าย อาจเป็นลูกชาย ลูกสาวหรือญาติสนิทที่ไม่ได้อยู่ดูแลคนไข้อย่างใกล...

น้องบ่าว..คนไข้ใหม่ของผม เป็นพ่อค้าหนุ่มอายุ ๔๔ ปี แข็งแรงมาตลอด เรียกได้ว่า ไม่เคยต้องเข้าโรงพยาบาล แล้วอยู่มาวันหนึ่งก็เกิดอาการชักเกร็งกระตุก และถูกวินิจฉัยโดยไม่ทันตั้งตัวว่าเป็นมะเร็งปอดระยะลุกลาม คือลามไปสมอง ต้องมารับการฉายรังสีเพื่อบรรเทาอาการที่สมอง วันที่เราเจอกันครั้งแรก น้องบ่าวมากับ...