BM.chaiwut

ศัพท์นี้เคยผ่านตา ตรึกนิดหน่อยแล้วก็ปล่อยให้ผ่านไป เมื่อกัลยาณมิตรท่านหนึ่งสอบถามมา ก็จะว่าไปตามความเห็นให้พอเป็นเรื่องเป็นราว (สำหรับเรื่องราวของศัพท์นี้ ผู้สนใจอาจหาอ่านได้ในอินเทอร์เน็ต หรือ คลิกอ่านที่นี้ ) พุทธชยันตี แยกศัพท์ออกไป น่าจะเป็น พุทธะ+ชยะ+อันตะ+อี พุทธ คือ พระพุทธเจ้า ชยะ รากศ...

วันนี้ วันพระ... ได้นำคาถาที่๗ ของชัยมงคลคาถา (บทพาหุง) มาเป็นธรรมเทศนาต่อจากครั้งก่อนโดยในหนังสือสวดมนต์แปลได้แปลไว้ว่า ด้วยเดชานุภาพของพระสัมพุทธเจ้า ผู้เป็นจอมมุนี โปรดให้พระโมคคัลลานะเถระพุทธชิโนรส นิรมิตกายเป็นนาคราช ไปทรมานนันโทปะนันทะนาคราช ผู้มีฤทธิ์มาก แต่มีความรู้ผิด ด้วยวิธีแสดงอุปเ...

วันนี้... ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ จัดว่าเป็นวันปวารณาออกพรรษา จึงใคร่จะนำคำว่า ปวารณา มาบอกเล่าในโอกาสนี้ คำว่า ปวารณา นี้ แม้ผู้ใกล้ชิดกับวัดหรือพุทธศาสนามักจะเข้าใจความหมาย ผู้สนใจคำอธิบายศัพท์นี้เชิญ คลิกที่นี้. แต่เมื่อจะถอดความหมายตามรากศัพท์คงจะยากพอสมควร เพราะแม้แต่ผู้เขียนเองก็รู้สึกว่าจะย...

ไม่ได้พรรณนาบาลีศัพท์มานานแล้ว เมื่อคืนดูข่าวก็สะดุดคำว่าอำมาตย์ เช้านี้จึงไปปัดฝุ่นคัมภีร์มาเล่าพอได้ความ... อำมาตย์ บาลีว่า อมจฺโจ มหาอำมาตย์ บาลีว่า มหามตฺโต ส่วนคำว่า อำมาตยาธิปไตย เป็นคำผสมจาก อำมาตย์+อธิปไตย ซึ่งผู้เขียนจะพรรณนานิดหน่อยก่อนจะจบบันทึกนี้ อำมาตย์ เขียนล้อสันสกฤต เคยเห...

วันนี้ วันพระ... ก็ได้นำเอาบท กาเล ททนฺติ สปญฺญา วทญฺญู วีตมจฺฉรา... ขึ้นมาเป็นหัวข้อในการแสดงธรรม เฉพาะคำว่า วทญฺญู หรือภาษาไทยนำมาใช้ตั้งชื่อตรงตัวว่า วทัญญู ซึ่งก็เห็นอยู่ทั่วไป เป็นคำที่ต้องอธิบายเพิ่มเติม จึงถือโอกาสนำมาเล่าซ้ำที่นี้... วทัญญู แปลตามศัพท์ว่า ผู้รู้ซึ่งคำพูด โดยมาจาก วทะ แปล...

บทอาราธนาธรรมที่ใช้อยู่ปัจจุบัน คือ พฺรหฺมา จ โลกาธิปตี สหมฺปติ กตฺอญฺชลี อนฺธิวรํ อยาจถ สนฺตีธ สตฺตาปฺปรชกฺขชาติกา เทเสตุ ธมฺมํ อนุกมฺปิมํ ปชํ มีประเด็นที่ผู้เขียนสงสัยอยู่ตั้งแต่เริ่มเรียนภาษาบาลี และความสงสัยนี้ก็ยังมิได้คลี่คลาย จนกระทั้งคืนก่อนจะนำเอาคาถานี้มาเป็นหัวข้อแสดงธรรม จึงไ...

ข้อความนี้มักมีผู้นำไปอ้างเสมอในการสอนธรรมเชิงปฏิบัติ วันนี้ก็มีผู้สงสัยถามมาว่า คำไหนที่แปลว่า มีความเพียรเผากิเลสให้เร่าร้อน เพราะมองไม่เห็นศัพท์เลย ศัพท์ใดกันแน่ที่แปลว่า ความเพียร เผา และ กิเลส (ถามมาทาง Email ซึ่งผู้เขียนบอกหลายครั้งแล้วว่า ไม่ตอบคำถามหรือไม่รับปรึกษาปัญหาทุกกรณีผ่านทาง Emai...

ในวรรณกรรมบาลี มีศัพท์ที่ใช้เรียกนักบวชมากมาย โดยบางศัพท์นั้นใช้เรียกนักบวชทั่วไป ส่วนบางศัพท์ก็ใช้เรียกเฉพาะนักบวชบางประเภทเท่านั้น และศัพท์เหล่านี้ก็มีมีกระจายอยู่ทั่วไปในวรรณกรรมภาษาไทยที่เกี่ยวข้องกับศาสนา เฉพาะบันทึกนี้ จะนำเสนอคำว่าอิสิและฤาษี อิสิ เป็นคำบาลี ส่วน ฤาษี (ฤษี) เป็นคำสันสกฤต ...

ศัพท์นี้อาจไม่คุ้นเคยนักสำหรับคนทั่วไป สำหรับผู้สนใจเรื่องนี้ อาจอ่านได้จากพระไตรปิฏกซึ่งประมวลไว้เฉพาะหมวดหนึ่งเรียกว่า อนมตัคคสังยุตต์ ( คลิกที่นี้ มี ๒๐ พระสูตร ) ในที่นี้ จะขยายความเฉพาะศัพท์เท่านั้น อนมตัคคะ แปลตามตัวว่า มีเบื้องต้นและที่สุดอันบุคลไปตามอยู่รู้ไม่ได้แล้ว โดยเป็นศัพท์คุณนามขย...

วันนี้ไปร่วมทอดกฐินวัดสุวรรณคีรี หลังจากฉันข้าวเสร็จก็ไปยังกองอำนวยการเพื่อจะร่วมอนุโมทนาตามธรรมเนียม ซึ่งกองประชาสัมพันธ์ก็อยู่ที่นี้... เมื่อพี่ท่านเจ้าอาวาสเข้ามา คุณโยมที่มาช่วยเป็นโฆษกงานวัดจึงเอาใบฏีกามาถามพี่ท่านว่า พระธรรมกถึกที่จะมาเทศน์นี้มีฉายาว่าอย่างไร ? พี่ท่านก็ยิ้มๆ แล้วบอกว่า พระ...